ਪੁਲਿਸ ਖ਼ਿਲਾਫ਼ ਭੜਕੇ ਲੋਕ, ਪੀਐੱਮ ਨੂੰ ਦੇਣੀ ਪਈ ਸਫਾਈ
ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਨੌਜਵਾਨ ਦੇ ਕਤਲ ਮਾਮਲੇ ਵਿੱਚ ਦੋਸ਼ੀ ਸਿੱਖ ਨੌਜਵਾਨ ਨੂੰ ਉਮਰ ਕੈਦ ਦੀ ਸਖ਼ਤ ਸਜ਼ਾ ਸੁਣਾਈ ਗਈ ਹੈ।
08 ਜੂਨ, 2026 – ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ: ਯੂਨਾਈਟਿਡ ਕਿੰਗਡਮ ਦੇ ਸਾਊਥੈਂਪਟਨ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ ਵਾਪਰੇ ਇੱਕ ਬੇਹੱਦ ਖ਼ੌਫ਼ਨਾਕ ਅਤੇ ਦਰਦਨਾਕ ਹਾਦਸੇ ਨੇ ਇਸ ਵੇਲੇ ਪੂਰੇ ਬਰਤਾਨੀਆ ਦੀ ਸਿਆਸਤ ਅਤੇ ਸਮਾਜਿਕ ਤਾਣੇ-ਬਾਣੇ ਨੂੰ ਹਿਲਾ ਕੇ ਰੱਖ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। 3 ਦਸੰਬਰ 2025 ਨੂੰ 18 ਸਾਲਾ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਹੈਨਰੀ ਨੋਵਾਕ ਦਾ ਚਾਕੂ ਮਾਰ ਕੇ ਬੇਰਹਿਮੀ ਨਾਲ ਕਤਲ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ। ਇਸ ਕਤਲ ਦੇ ਮਾਮਲੇ ਵਿੱਚ ਸਾਊਥੈਂਪਟਨ ਕਰਾਊਨ ਕੋਰਟ ਨੇ 23 ਸਾਲਾ ਦੋਸ਼ੀ ਵਿਕਰਮ ਦਿਗਵਾ ਨੂੰ ਉਮਰ ਕੈਦ ਦੀ ਸਖ਼ਤ ਸਜ਼ਾ ਸੁਣਾਈ ਹੈ। ਇਸ ਕਾਂਡ ਨੇ ਨਾ ਸਿਰਫ਼ ਪੁਲਿਸ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨ ਦੀ ਕਾਰਜਪ੍ਰਣਾਲੀ ’ਤੇ ਗੰਭੀਰ ਸਵਾਲ ਖੜ੍ਹੇ ਕੀਤੇ ਹਨ, ਸਗੋਂ ਜਨਤਾ ਵਿੱਚ ਭਾਰੀ ਰੋਸ ਪੈਦਾ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ।
ਅਦਾਲਤ ਦਾ ਅਧਿਕਾਰਤ ਫੈਸਲਾ ਅਤੇ ਦੋਸ਼ੀ ਬਾਰੇ ਟਿੱਪਣੀਆਂ
ਸਾਊਥੈਂਪਟਨ ਕਰਾਊਨ ਕੋਰਟ ਦੇ ਜੱਜ ਵਿਲੀਅਮ ਮੌਸਲੇ ਕੇਸੀ ਵੱਲੋਂ ਸੁਣਾਏ ਗਏ ਫੈਸਲੇ ਵਿੱਚ ਦੋਸ਼ੀ ਵਿਕਰਮ ਦਿਗਵਾ ਦੀ ਅਣਮਨੁੱਖੀ ਅਤੇ ਸ਼ਰਮਨਾਕ ਕਰਤੂਤ ਦਾ ਹਰ ਇੱਕ ਪਹਿਲੂ ਸਾਹਮਣੇ ਆਇਆ ਹੈ। ਅਦਾਲਤ ਮੁਤਾਬਕ ਇਹ ਕੋਈ ਆਮ ਹਮਲਾ ਨਹੀਂ ਸੀ। ਦੋਸ਼ੀ ਨੇ ਹੈਨਰੀ ਨੋਵਾਕ ’ਤੇ ਆਪਣੇ ਧਾਰਮਿਕ ਚਿੰਨ੍ਹ (ਕਿਰਪਾਣ) ਨਾਲ ਇੱਕ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਇੱਕ 4 ਘਾਤਕ ਵਾਰ ਕੀਤੇ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਵਾਰ ਉਸ ਦੀ ਛਾਤੀ ਦੇ ਆਰ-ਪਾਰ ਹੋ ਗਿਆ। ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਹੈਰਾਨੀ ਅਤੇ ਬੇਰਹਿਮੀ ਦੀ ਹੱਦ ਉਦੋਂ ਪਾਰ ਹੋਈ ਜਦੋਂ ਹੈਨਰੀ ਖੂਨ ਨਾਲ ਲੱਥਪੱਥ ਜ਼ਮੀਨ ’ਤੇ ਪਿਆ ਆਪਣੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਲਈ ਲੜ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਤਾਂ ਦੋਸ਼ੀ ਵਿਕਰਮ ਦਿਗਵਾ ਉਸ ਦੀ ਮਦਦ ਕਰਨ ਦੀ ਬਜਾਏ ਆਪਣੇ ਮੋਬਾਈਲ ਫੋਨ ਨਾਲ ਉਸ ਦੀ ਵੀਡੀਓ ਬਣਾ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਇੰਨਾ ਹੀ ਨਹੀਂ, ਜਦੋਂ ਪੁਲਿਸ ਮੌਕੇ ’ਤੇ ਪਹੁੰਚੀ ਤਾਂ ਦੋਸ਼ੀ ਨੇ ਪੁਲਿਸ ਨੂੰ ਗੁੰਮਰਾਹ ਕਰਨ ਲਈ ਇੱਕ ਬੇਹੱਦ ਖ਼ਤਰਨਾਕ ਝੂਠ ਬੋਲਿਆ। ਉਸ ਨੇ ਦਾਅਵਾ ਕੀਤਾ ਕਿ ਹੈਨਰੀ ਨੇ ਉਸ ’ਤੇ ਨਸਲੀ ਹਮਲਾ ਕੀਤਾ ਸੀ ਅਤੇ ਉਹ ਸਿਰਫ਼ ਆਪਣਾ ਬਚਾਅ ਕਰ ਰਿਹਾ ਸੀ।
ਵਿਕਰਮ ਦਿਗਵਾ ਬਾਰੇ ਜੱਜ ਦੀਆਂ 10 ਟਿੱਪਣੀਆਂ
ਸਾਊਥੈਂਪਟਨ ਕਰਾਊਨ ਕੋਰਟ ਦੇ ਜੱਜ ਵਿਲੀਅਮ ਮੌਸਲੇ ਕੇਸੀ ਨੇ ਫੈਸਲੇ ਦੇ ਪੈਰਾ 31 ਵਿੱਚ ਦੋਸ਼ੀ ਵਿਕਰਮ ਦਿਗਵਾ ਦੀ ਸਜ਼ਾ ਦੀ ਮਿਆਦ ਵਧਾਉਣ ਲਈ 10 ਬੇਹੱਦ ਅਹਿਮ ਅਤੇ ਗੰਭੀਰ ਟਿੱਪਣੀਆਂ ਕੀਤੀਆਂ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਪੂਰਾ ਵੇਰਵਾ ਹੇਠ ਲਿਖੇ ਮੁਤਾਬਕ ਹੈ:
ਵਿਕਰਮ ਦਿਗਵਾ ਨੂੰ 20 ਸਾਲ ਅਤੇ 190 ਦਿਨਾਂ ਦੀ ਸਜ਼ਾ
ਅਦਾਲਤ ਨੇ ਉਸ ਦੀਆਂ ਇਨ੍ਹਾਂ ਸਾਰੀਆਂ ਕਰਤੂਤਾਂ ਨੂੰ ਵੇਖਦੇ ਹੋਏ ਉਸ ਨੂੰ ਉਮਰ ਕੈਦ ਦੀ ਸਜ਼ਾ ਸੁਣਾਈ ਹੈ, ਜਿਸ ਤਹਿਤ ਉਸ ਨੂੰ ਘੱਟੋ-ਘੱਟ 20 ਸਾਲ ਅਤੇ 190 ਦਿਨ ਜੇਲ੍ਹ ਦੀਆਂ ਸਲਾਖ਼ਾਂ ਪਿੱਛੇ ਕੱਟਣੇ ਪੈਣਗੇ ਅਤੇ ਇਸ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਉਹ ਪੈਰੋਲ ਲਈ ਅਪਲਾਈ ਵੀ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕੇਗਾ।
ਵਿਕਰਮ ਦੀ ਮਾਤਾ ਕਿਰਨ ਕੌਰ ਵੀ ਦੋਸ਼ੀ ਕਰਾਰ
ਦੋਸ਼ੀ ਵਿਕਰਮ ਦਿਗਵਾ ਦੀ 53 ਸਾਲਾਂ ਮਾਤਾ ਕਿਰਨ ਕੌਰ ਨੂੰ ਵੀ ਅਦਾਲਤ ਵੱਲੋਂ ਦੋਸ਼ੀ ਠਹਿਰਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਸਾਊਥੈਂਪਟਨ ਕਰਾਊਨ ਕੋਰਟ ਵਿੱਚ ਚੱਲੀ ਸੁਣਵਾਈ ਦੌਰਾਨ ਜਿਊਰੀ ਨੇ 28 ਮਈ 2026 ਨੂੰ ਹੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਅਪਰਾਧੀ ਦੀ ਮਦਦ ਕਰਨ ਦਾ ਦੋਸ਼ੀ ਕਰਾਰ ਦੇ ਦਿੱਤਾ ਸੀ। ਦੋਸ਼ ਹੈ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਵਾਰਦਾਤ ਤੋਂ ਤੁਰੰਤ ਬਾਅਦ ਕਤਲ ਵਿੱਚ ਵਰਤੀ ਗਈ ਕਿਰਪਾਨ ਨੂੰ ਘਟਨਾ ਵਾਲੀ ਥਾਂ ਤੋਂ ਹਟਾ ਕੇ ਆਪਣੇ ਘਰ ਲੁਕਾਉਣ ਅਤੇ ਸਬੂਤ ਨਸ਼ਟ ਕਰਨ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ ਸੀ। ਜਿੱਥੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਵਿਕਰਮ ਨੂੰ 1 ਜੂਨ 2026 ਨੂੰ ਉਮਰ ਕੈਦ ਦੀ ਸਜ਼ਾ ਸੁਣਾ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਹੈ, ਉੱਥੇ ਹੀ ਕਿਰਨ ਕੌਰ ਇਸ ਵੇਲੇ ਹਿਰਾਸਤ ਵਿੱਚ ਹਨ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸਜ਼ਾ ਦਾ ਰਸਮੀ ਐਲਾਨ 17 ਜੁਲਾਈ ਨੂੰ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇਗਾ।
ਪੁਲਿਸ ਦੀ ਬੇਰੁਖ਼ੀ ਅਤੇ ਲਾਪਰਵਾਹੀ ਦੀ ਖ਼ੌਫ਼ਨਾਕ ਵੀਡੀਓ
ਇਸ ਪੂਰੇ ਕਾਂਡ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਅਤੇ ਡਰਾਉਣਾ ਮੋੜ ਉਦੋਂ ਆਇਆ ਜਦੋਂ ਹੰਪਸ਼ਾਇਰ ਪੁਲਿਸ ਦੀ ਬਾਡੀਕੈਮ ਫੁਟੇਜ ਜਨਤਕ ਹੋਈ। ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ ‘ਤੇ ਵਾਇਰਲ ਹੋ ਰਹੀ ਇਸ ਵੀਡੀਓ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ ਕਿਸੇ ਵੀ ਇਨਸਾਨ ਦੀ ਰੂਹ ਕੰਬ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਵੀਡੀਓ ਵਿੱਚ ਸਾਫ਼ ਦਿਖਾਈ ਦੇ ਰਿਹਾ ਹੈ ਕਿ 18 ਸਾਲਾ ਹੈਨਰੀ ਨੋਵਾਕ ਗੰਭੀਰ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਜ਼ਖ਼ਮੀ ਹੋਣ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਜ਼ਮੀਨ ‘ਤੇ ਪਿਆ ਸੀ ਅਤੇ ਪੁਲਿਸ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਦੋਸ਼ੀ ਮੰਨ ਕੇ ਉਸ ਦੇ ਹੱਥਾਂ ਵਿੱਚ ਹੱਥਕੜੀਆਂ ਲਗਾ ਦਿੱਤੀਆਂ ਸਨ।
ਹੈਨਰੀ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਪੁਲਿਸ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਤੜਫਦਿਆਂ ਕਹਿ ਰਿਹਾ ਸੀ, “ਮੈਨੂੰ ਸਾਹ ਨਹੀਂ ਆ ਰਿਹਾ, ਮੈਨੂੰ ਚਾਕੂ ਮਾਰਿਆ ਗਿਆ ਹੈ”। ਪਰ ਮੌਕੇ ‘ਤੇ ਮੌਜੂਦ ਪੁਲਿਸ ਅਧਿਕਾਰੀ ਨੇ ਦੋਸ਼ੀ ਵਿਕਰਮ ਦਿਗਵਾ ਦੇ ਝੂਠੇ ‘ਨਸਲੀ ਕਾਰਡ’ ‘ਤੇ ਅੰਨ੍ਹਾ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਕਰ ਲਿਆ ਅਤੇ ਹੈਨਰੀ ਦੀਆਂ ਗੁਹਾਰਾਂ ਨੂੰ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨਜ਼ਰਅੰਦਾਜ਼ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਅਧਿਕਾਰੀ ਨੇ ਬੇਹੱਦ ਸ਼ਰਮਨਾਕ ਲਹਿਜ਼ੇ ਵਿੱਚ ਜਵਾਬ ਦਿੱਤਾ, “ਮੈਨੂੰ ਨਹੀਂ ਲਗਦਾ ਕਿ ਤੈਨੂੰ ਚਾਕੂ ਵੱਜਾ ਹੈ।” ਪੁਲਿਸ ਦੀ ਇਸ ਘੋਰ ਲਾਪਰਵਾਹੀ ਅਤੇ ਪੱਖਪਾਤ ਕਰਕੇ ਹੈਨਰੀ ਨੂੰ ਮੌਕੇ ‘ਤੇ ਮੁੱਢਲੀ ਸਹਾਇਤਾ ਨਹੀਂ ਮਿਲ ਸਕੀ ਅਤੇ ਉਸ ਦੀ ਹੱਥਕੜੀਆਂ ਵਿੱਚ ਹੀ ਦਰਦਨਾਕ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ।
ਨੋਵਾਕ ਦੇ ਕਤਲ ਬਾਰੇ ਗ੍ਰਹਿ ਸਕੱਤਰ ਦਾ ਬਿਆਨ,ਪੁਲਿਸ ਲਾਪਰਵਾਹੀ ਦੀ ਹੋਵੇਗੀ ਜਾਂਚ
ਇਸ ਘਟਨਾ ਦੀ ਵੀਡੀਓ ਸਾਹਮਣੇ ਆਉਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਯੂਕੇ ਸਰਕਾਰ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਬੈਕਫੁਟ ਉੱਤੇ ਆ ਗਈ ਹੈ। ਬਰਤਾਨੀਆ ਦੀ ਗ੍ਰਹਿ ਮੰਤਰੀ ਸ਼ਬਾਨਾ ਮਹਿਮੂਦ ਨੇ ਹਾਊਸ ਆਫ਼ ਕਾਮਨਜ਼ ਵਿੱਚ ਇਸ ਮਾਮਲੇ ‘ਤੇ ਸਰਕਾਰ ਦਾ ਪੱਖ ਰੱਖਿਆ। ਆਪਣੇ ਬਿਆਨ ਵਿੱਚ ਗ੍ਰਹਿ ਮੰਤਰੀ ਨੇ ਸਪੱਸ਼ਟ ਕੀਤਾ ਕਿ ਇਹ ਇੱਕ ਬੇਹੱਦ ਖ਼ੌਫ਼ਨਾਕ ਅਪਰਾਧ ਸੀ ਜਿੱਥੇ ਇੱਕ ਮਾਸੂਮ ਦੀ ਜਾਨ ਲੈਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਕਾਨੂੰਨ ਨੂੰ ਗੁੰਮਰਾਹ ਕਰਨ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ ਗਈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਭਰੋਸਾ ਦਿਵਾਇਆ ਕਿ ਯੂਕੇ ਵਿੱਚ ਕਿਸੇ ਵੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀ ਪੱਖਪਾਤੀ ਕਾਰਵਾਈ ਨੂੰ ਬਰਦਾਸ਼ਤ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇਗਾ ਅਤੇ ਕਾਨੂੰਨ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਹਰ ਨਾਗਰਿਕ ਬਰਾਬਰ ਹੈ। ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਇਸ ਮਾਮਲੇ ਦੀ ਸੁਤੰਤਰ ਜਾਂਚ IOPC (Independent Office for Police Conduct) ਨੂੰ ਸੌਂਪ ਦਿੱਤੀ ਹੈ ਤਾਂ ਜੋ ਲਾਪਰਵਾਹ ਪੁਲਿਸ ਮੁਲਾਜ਼ਮਾਂ ‘ਤੇ ਸਖ਼ਤ ਕਾਰਵਾਈ ਕੀਤੀ ਜਾ ਸਕੇ।
ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਕੀਰ ਸਟਾਰਮਰ ਦੀ ਪ੍ਰਤੀਕਿਰਿਆ
ਯੂਨਾਈਟਿਡ ਕਿੰਗਡਮ ਦੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਸਰ ਕੀਰ ਸਟਾਰਮਰ ਨੇ ਵੀ ਇਸ ਮਾਮਲੇ ‘ਤੇ ਗੰਭੀਰ ਚਿੰਤਾ ਅਤੇ ਦੁੱਖ ਦਾ ਪ੍ਰਗਟਾਵਾ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ ਪਲੇਟਫਾਰਮ ਐਕਸ (X) ‘ਤੇ ਆਪਣਾ ਅਧਿਕਾਰਤ ਬਿਆਨ ਜਾਰੀ ਕਰਦਿਆਂ ਲਿਖਿਆ ਕਿ ਇਹ ਵੀਡੀਓ ਦੇਖ ਕੇ ਕੋਈ ਵੀ ਇਨਸਾਨ ਸਹਿਮ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਨੇ ਆਪਣੇ ਬਿਆਨ ਵਿੱਚ ਕਿਹਾ, “ਹੈਨਰੀ ਨੋਵਾਕ ਦੇ ਪਰਿਵਾਰ ਨੇ ਇਸ ਬੇਹੱਦ ਮੁਸ਼ਕਿਲ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਵੱਡਾ ਹੌਸਲਾ ਦਿਖਾਇਆ ਹੈ। ਇੱਕ 17 ਸਾਲ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਦਾ ਪਿਤਾ ਹੋਣ ਦੇ ਨਾਤੇ, ਜਦੋਂ ਮੈਂ ਇਹ ਬਾਡੀਕੈਮ ਫੁਟੇਜ ਦੇਖੀ ਤਾਂ ਮੈਨੂੰ ਅੰਦਰੋਂ ਬਹੁਤ ਬੁਰਾ ਮਹਿਸੂਸ ਹੋਇਆ ਅਤੇ ਮੇਰਾ ਮਨ ਭਰ ਆਇਆ।” ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਪੁਲਿਸ ਦੀ ਸੋਚ ‘ਤੇ ਨਸਲੀ ਦੋਸ਼ਾਂ ਦਾ ਕੀ ਅਸਰ ਪਿਆ, ਇਸ ਦੀ ਪੂਰੀ ਜਾਂਚ ਹੋਣੀ ਲਾਜ਼ਮੀ ਹੈ।
ਭਾਰੀ ਜਨਤਕ ਵਿਰੋਧ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ
ਪੁਲਿਸ ਦੀ ਇਸ ਅਣਮਨੁੱਖੀ ਕਾਰਵਾਈ ਨੇ ਬਰਤਾਨੀਆ ਦੀ ਜਨਤਾ ਦੇ ਸਬਰ ਦਾ ਬੰਨ੍ਹ ਤੋੜ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਸਾਊਥੈਂਪਟਨ ਸਮੇਤ ਦੇਸ਼ ਦੇ ਕਈ ਹਿੱਸਿਆਂ ਵਿੱਚ ਪੁਲਿਸ ਦੇ ਖ਼ਿਲਾਫ਼ ਭਾਰੀ ਰੋਸ ਮੁਜ਼ਾਹਰੇ ਕੀਤੇ ਜਾ ਰਹੇ ਹਨ। ਲੋਕ ਸੜਕਾਂ ‘ਤੇ ਉਤਰ ਕੇ ਪੁਲਿਸ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨ ਦੇ ਖ਼ਿਲਾਫ਼ ਨਾਅਰੇਬਾਜ਼ੀ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ ਅਤੇ ਹੈਨਰੀ ਲਈ ਇਨਸਾਫ਼ ਦੀ ਮੰਗ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨਾਂ ਦੀਆਂ ਖ਼ੌਫ਼ਨਾਕ ਅਤੇ ਗੰਭੀਰ ਵੀਡੀਓਜ਼ ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ ‘ਤੇ ਵਾਇਰਲ ਹੋ ਰਹੀਆਂ ਹਨ। ਜਨਤਾ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਜੇਕਰ ਪੁਲਿਸ ਨੇ ਦੋਸ਼ੀ ਦੇ ਝੂਠੇ ਬਿਆਨ ‘ਤੇ ਯਕੀਨ ਕਰਨ ਦੀ ਬਜਾਏ ਪਹਿਲਾਂ ਹੈਨਰੀ ਦੇ ਜ਼ਖ਼ਮਾਂ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ ਹੁੰਦਾ, ਤਾਂ ਅੱਜ ਉਹ ਜ਼ਿੰਦਾ ਹੁੰਦਾ।
ਯੂਕੇ ਵਿੱਚ ਕਿਰਪਾਨ ਬੈਨ ਕਰਨ ਦੀ ਉੱਠੀ ਮੰਗ
ਰੀਫਾਰਮ ਯੂਕੇ, ਰੀ-ਸਟੋਰ ਬ੍ਰਿਟੇਨ ਅਤੇ ਯੂਕੇ ਦੀਆਂ ਹੋਰ ਦੱਖਣਪੰਥੀ ਪਾਰਟੀਆਂ ਨੇ ਹੈਨਰੀ ਨੋਵਾਕ ਦੇ ਕਤਲ ਦੇ ਮਾਮਲੇ ਨੂੰ ਮੁੱਖ ਰੱਖਦਿਆਂ ਜਨਤਕ ਥਾਵਾਂ ‘ਤੇ ਕਿਰਪਾਨ ਰੱਖਣ ਦੀ ਕਾਨੂੰਨੀ ਛੋਟ ਨੂੰ ਖ਼ਤਮ ਕਰਨ ਅਤੇ ਇਸ ‘ਤੇ ਪੂਰਨ ਪਾਬੰਦੀ ਲਗਾਉਣ ਲਈ ਦੇਸ਼ ਵਿਆਪੀ ਸਿਆਸੀ ਮੁਹਿੰਮ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤੀ ਹੈ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਪਾਰਟੀਆਂ ਦੇ ਆਗੂਆਂ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਰੂਪਰਟ ਲੋਵੇ ਨੇ ਕਿਰਪਾਨ ਨੂੰ ਜਨਤਕ ਸੁਰੱਖਿਆ ਲਈ ਖ਼ਤਰਾ ਅਤੇ ‘ਗੈਰ-ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼’ ਦੱਸਦਿਆਂ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਕਾਨੂੰਨ ਵਿੱਚ ਤੁਰੰਤ ਬਦਲਾਅ ਕਰਨ ਦੀ ਮੰਗ ਕੀਤੀ ਹੈ। ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ ਇਸ ਘਟਨਾ ਦੀ ਵੀਡੀਓ ਜਨਤਕ ਹੋਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ ਪਲੇਟਫਾਰਮਾਂ ‘ਤੇ ਬਰਤਾਨੀਆ ਦੇ ਅੰਦਰ ਜਨਤਕ ਥਾਵਾਂ ‘ਤੇ ਕਿਰਪਾਨ ਰੱਖਣ ਦੇ ਅਧਿਕਾਰ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਇੱਕ ਬੇਹੱਦ ਤਿੱਖੀ ਬਹਿਸ ਛਿੜ ਗਈ ਹੈ। ਇਸ ਜਨਤਕ ਰੋਸ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ, ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਪਟੀਸ਼ਨ ਪਲੈਟਫਾਰਮ change.org ‘ਤੇ ਯੂਕੇ ਵਿੱਚ ਕਿਰਪਾਨ ਨੂੰ ਬੈਨ ਕਰਨ ਸਬੰਧੀ ਇੱਕ ਆਨਲਾਈਨ ਮੁਹਿੰਮ ਅਤੇ ਵੋਟਿੰਗ ਵੀ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਹੈ।
ਸਿੱਖਾਂ ਦੇ 5 ਕਕਾਰ ਕੀ ਹਨ?
ਅੰਮ੍ਰਿਤਧਾਰੀ ਸਿੱਖਾਂ ਲਈ ਗੁਰੂ ਗੋਬਿੰਦ ਸਿੰਘ ਜੀ ਵੱਲੋਂ ਨਿਰਧਾਰਿਤ ਕੀਤੇ ਗਏ ਪੰਜ ਕਕਾਰ (ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਨਾਂਅ ‘ਕ’ ਅੱਖਰ ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਹੁੰਦਾ ਹੈ) ਹੇਠ ਲਿਖੇ ਹਨ:
- ਕੇਸ (Unshorn Hair):ਸਿੱਖ ਸਿਰ ਅਤੇ ਸਰੀਰ ਦੇ ਵਾਲਾਂ ਨੂੰ ਬਿਨਾਂ ਕੱਟੇ ਕੁਦਰਤੀ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਰੱਖਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਅਕਾਲ ਪੁਰਖ (ਪਰਮਾਤਮਾ) ਦੀ ਰਜ਼ਾ ਵਿੱਚ ਰਹਿਣ, ਅਧਿਆਤਮਿਕ ਸ਼ਕਤੀ ਅਤੇ ਸਵੈ–ਮਾਣ ਦਾ ਪ੍ਰਤੀਕ ਹੈ। ਕੇਸਾਂ ਨੂੰ ਸਤਿਕਾਰ ਸਹਿਤ ਢੱਕਣ ਲਈ ਸਿੱਖ ਦਸਤਾਰ (ਪੱਗ) ਸਜਾਉਂਦੇ ਹਨ।
- ਕੰਘਾ (Wooden Comb):ਲੱਕੜ ਦਾ ਇੱਕ ਛੋਟਾ ਕੰਘਾ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਹਰ ਵੇਲੇ ਕੇਸਾਂ (ਜੂੜੇ) ਦੇ ਅੰਦਰ ਰੱਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਸਰੀਰਕ ਅਤੇ ਮਾਨਸਿਕ ਸਫ਼ਾਈ ਦਾ ਪ੍ਰਤੀਕ ਹੈ। ਇਹ ਯਾਦ ਦਿਵਾਉਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਜਿਵੇਂ ਕੰਘਾ ਕੇਸਾਂ ਦੇ ਉਲਝੇ ਵਾਲਾਂ ਨੂੰ ਸਾਫ਼ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਵੇਂ ਹੀ ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਵਿਚਾਰਾਂ ਨੂੰ ਸ਼ੁੱਧ ਅਤੇ ਸੁਲਝਾਇਆ ਹੋਇਆ ਰੱਖਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
- ਕੜਾ (Iron Bracelet):ਸੱਜੇ ਹੱਥ ਦੇ ਗੁੱਟ ਵਿੱਚ ਲੋਹੇ ਜਾਂ ਸਰਬਲੋਹ ਦਾ ਇੱਕ ਗੋਲ ਕੜਾ ਪਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਗੋਲ ਹੋਣ ਕਰਕੇ ਰੱਬ ਦੀ ਅਨਾਦਿਤਾ, ਜਿਸ ਦੀ ਨਾ ਕੋਈ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਹੈ ਨਾ ਅੰਤ, ਦਾ ਪ੍ਰਤੀਕ ਹੈ। ਇਹ ਗੁਰੂ ਨਾਲ ਸਦੀਵੀ ਸਾਂਝ ਦਾ ਪ੍ਰਤੀਕ ਹੈ ਅਤੇ ਸਿੱਖ ਨੂੰ ਕੋਈ ਵੀ ਮਾੜਾ ਕੰਮ ਕਰਨ ਤੋਂ ਰੋਕਦਾ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਹੱਥ ਵਧਾਉਂਦੇ ਹੀ ਕੜਾ ਨਜ਼ਰ ਆਉਂਦਾ ਹੈ।
- ਕਛਹਿਰਾ (Sacred Cotton Shorts):ਸੂਤੀ ਕੱਪੜੇ ਦਾ ਬਣਿਆ ਇੱਕ ਖ਼ਾਸ ਕਿਸਮ ਦਾ Undergarment, ਜੋ ਗੋਡਿਆਂ ਤੱਕ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਉੱਚੇ ਨੈਤਿਕ ਚਰਿੱਤਰ, ਆਤਮ–ਸੰਜਮ ਅਤੇ ਉੱਚੀ–ਸੁੱਚੀ ਜੀਵਨ ਜਾਚ ਦਾ ਪ੍ਰਤੀਕ ਹੈ। ਨਾਲ ਹੀ, ਇਹ ਜੰਗ ਦੇ ਮੈਦਾਨ ਵਿੱਚ ਫੁਰਤੀਲੇ ਰਹਿਣ ਲਈ ਇੱਕ ਆਰਾਮਦਾਇਕ ਪਹਿਰਾਵਾ ਸੀ।
- ਕਿਰਪਾਨ (Ceremonial/Sacred Sword):ਇੱਕ ਛੋਟੀ ਕਿਰਪਾਨ ਜਾਂ ਖੰਜਰ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਸਤਿਕਾਰ ਨਾਲ ਸ੍ਰੀ ਸਾਹਿਬ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜੋ ‘ਗਾਤਰੇ‘ ਦੀ ਮਦਦ ਨਾਲ ਸਰੀਰ ‘ਤੇ ਪਹਿਨੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ‘ਕਿਰਪਾਨ‘ ਸ਼ਬਦ ਦੋ ਅੱਖਰਾਂ ਤੋਂ ਬਣਿਆ ਹੈ — ‘ਕਿਰਪਾ‘ (ਦਇਆ) ਅਤੇ ‘ਆਨ‘ (ਇੱਜ਼ਤ)। ਇਹ ਕੋਈ ਹਮਲਾਵਰ ਹਥਿਆਰ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਬਲਕਿ ਜ਼ੁਲਮ, ਬੇਇਨਸਾਫ਼ੀ ਦੇ ਖ਼ਿਲਾਫ਼ ਲੜਨ ਅਤੇ ਮਜ਼ਲੂਮਾਂ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਨ ਦਾ ਇੱਕ ਪਵਿੱਤਰ ਪ੍ਰਤੀਕ ਹੈ।
ਯੂਕੇ ਵਿੱਚ ਕਿਰਪਾਨ ਦੇ ਕਿਹੜੇ ਸਾਈਜ਼ ਦੀ ਆਗਿਆ ਹੈ?
ਯੂਕੇ ਦੇ ਕਾਨੂੰਨ, ਕ੍ਰਿਮੀਨਲ ਜਸਟਿਸ ਐਕਟ 1988 ਅਤੇ ਓਫੈਂਸਿਵ ਵੈਪਨਜ਼ ਐਕਟ 2019 ਦੇ ਤਹਿਤ ਅੰਮ੍ਰਿਤਧਾਰੀ ਸਿੱਖਾਂ ਨੂੰ ਜਨਤਕ ਥਾਵਾਂ ‘ਤੇ ਧਾਰਮਿਕ ਆਸਥਾ ਦੇ ਪ੍ਰਤੀਕ ਵਜੋਂ ਕਿਰਪਾਨ ਪਹਿਨਣ ਦੀ ਖ਼ਾਸ ਛੋਟ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਹੈ। ਕਾਨੂੰਨੀ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਕਿਰਪਾਨ ਦੇ ਬਲੇਡ ਦੇ ਸਾਈਜ਼ ਦੀ ਕੋਈ ਫਿਕਸ ਉੱਪਰਲੀ ਸੀਮਾ ਤੈਅ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਬਸ਼ਰਤੇ ਉਹ ਧਾਰਮਿਕ ਆਸਥਾ ਲਈ ਹੀ ਹੋਵੇ। ਆਮ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਅਦਾਲਤਾਂ ਅਤੇ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨ ਵੱਲੋਂ 9 ਇੰਚ (ਲਗਭਗ 22-23 ਸੈਂਟੀਮੀਟਰ) ਤੱਕ ਦੇ ਬਲੇਡ ਵਾਲੀ ਕਿਰਪਾਨ ਨੂੰ ਧਾਰਮਿਕ ਛੋਟ ਦੇ ਦਾਇਰੇ ਵਿੱਚ ਸਵੀਕਾਰ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਸਿੱਖ ਜਥੇਬੰਦੀਆਂ ਅਤੇ ਕਮਿਊਨਿਟੀ ਗਾਈਡਲਾਈਨਜ਼ ਮੁਤਾਬਕ, ਆਮ ਜਨਤਕ ਥਾਵਾਂ, ਸਕੂਲਾਂ ਜਾਂ ਦਫ਼ਤਰਾਂ ਵਿੱਚ 3 ਤੋਂ 6 ਇੰਚ ਦੀ ਛੋਟੀ ਕਿਰਪਾਨ ਪਹਿਨਣ ਦੀ ਸਲਾਹ ਦਿੱਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਕੱਪੜਿਆਂ ਦੇ ਅੰਦਰ ਗਾਤਰੇ ਵਿੱਚ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਢੰਗ ਨਾਲ ਲਪੇਟੀ ਹੋਵੇ।
ਕੀ ਵਿਕਰਮ ਦਿਗਵਾ ਕੋਲ ਮੌਜੂਦ ਕਿਰਪਾਨ ਅਲੱਗ ਸੀ?
ਅਦਾਲਤੀ ਫੈਸਲੇ ਮੁਤਾਬਕ, ਵਿਕਰਮ ਕੋਲ ਮੌਜੂਦ ਹਥਿਆਰ ਆਮ ਧਾਰਮਿਕ ਕਿਰਪਾਨ ਤੋਂ ਬਿਲਕੁਲ ਵੱਖਰਾ ਸੀ ਅਤੇ ਉਸ ਕੋਲ ਦੋ ਬਲੇਡ ਸਨ। ਮਾਮਲੇ ਦੀ ਸੁਣਵਾਈ ਦੌਰਾਨ ਜੱਜ ਵਿਲੀਅਮ ਮੌਸਲੇ ਨੇ ਸਪੱਸ਼ਟ ਕੀਤਾ ਕਿ ਵਿਕਰਮ ਨੇ ਆਪਣੇ ਕੱਪੜਿਆਂ ਦੇ ਅੰਦਰ ਇੱਕ ਆਮ, ਛੋਟੀ ਰਵਾਇਤੀ ਕਿਰਪਾਨ ਪਹਿਨੀ ਹੋਈ ਸੀ। ਪਰ ਉਸ ਨੇ ਗਲ਼ ਵਿੱਚ ਗਾਤਰੇ ਦੇ ਉੱਪਰ ਇੱਕ ਦੂਸਰਾ ਵੱਡਾ 8-ਇੰਚ (21 ਸੈਂਟੀਮੀਟਰ) ਦਾ ਖੰਜਰ ਵੀ ਲਟਕਾਇਆ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਉਸ ਨੇ ਹੈਨਰੀ ਨੋਵਾਕ ‘ਤੇ ਹਮਲਾ ਕੀਤਾ। ਸਿੱਖ ਫੈਡਰੇਸ਼ਨ ਯੂਕੇ ਅਤੇ ਸਿੱਖ ਪ੍ਰੈੱਸ ਐਸੋਸੀਏਸ਼ਨ ਸਮੇਤ ਸਮੁੱਚੀ ਸਿੱਖ ਕੌਮ ਨੇ ਇਸ ਹਮਲੇ ਦੀ ਸਖ਼ਤ ਨਿੰਦਾ ਕੀਤੀ ਹੈ। ਸਿੱਖ ਮਾਹਰਾਂ ਅਤੇ ਨਿਊਜ਼ ਰਿਪੋਰਟਾਂ ਮੁਤਾਬਕ ਵਿਕਰਮ ਵੱਲੋਂ ਵਰਤਿਆ ਗਿਆ ਹਥਿਆਰ ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਕਿਰਪਾਨ ਨਹੀਂ ਸੀ, ਬਲਕਿ ਇੱਕ ‘Pesh-kabz’ – ਇੱਕ ਕਿਸਮ ਦਾ ਇੰਡੋ-ਪਰਸ਼ੀਅਨ ਲੜਾਕੂ ਖੰਜਰ ਸੀ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਜਨਤਕ ਥਾਂ ‘ਤੇ ਧਾਰਮਿਕ ਛੋਟ ਦੇ ਬਹਾਨੇ ਲੈ ਕੇ ਘੁੰਮਣ ਦੀ ਬਿਲਕੁਲ ਇਜਾਜ਼ਤ ਨਹੀਂ ਦਿੱਤੀ ਜਾ ਸਕਦੀ। ਜੱਜ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਹਾਲਾਂਕਿ 21cm ਦਾ ਬਲੇਡ ਤਕਨੀਕੀ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਕਾਨੂੰਨੀ ਹੱਦ ਦੇ ਅੰਦਰ ਆਉਂਦਾ ਸੀ, ਪਰ ਵਿਕਰਮ ਨੇ ਧਾਰਮਿਕ ਪ੍ਰਤੀਕ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਇੱਕ ‘ਹਮਲਾਵਰ ਹਥਿਆਰ’ ਵਜੋਂ ਕਰਕੇ ਸਿੱਖ ਕੌਮ ਨੂੰ ਮਿਲੇ ਇਸ ਪਵਿੱਤਰ ਅਧਿਕਾਰ ਅਤੇ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ ਦਾ ਘੋਰ ਅਪਮਾਨ ਕੀਤਾ ਹੈ।
ਸੰਸਦ ਮੈਂਬਰ ਤਨਮਨਜੀਤ ਸਿੰਘ ਢੇਸੀ ਦਾ ਬਿਆਨ
ਬਰਤਾਨੀਆ ਦੇ ਸਿੱਖ ਸੰਸਦ ਮੈਂਬਰ ਤਨਮਨਜੀਤ ਸਿੰਘ ਢੇਸੀ ਨੇ ਕਿਰਪਾਨ ‘ਤੇ ਪਾਬੰਦੀ ਲਗਾਉਣ ਦੀਆਂ ਮੰਗਾਂ ਦਾ ਸੰਸਦ ਅਤੇ ਮੀਡੀਆ ਪਲੈਟਫਾਰਮਾਂ ‘ਤੇ ਬੇਹੱਦ ਸਖ਼ਤ ਸ਼ਬਦਾਂ ਵਿੱਚ ਵਿਰੋਧ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਢੇਸੀ ਨੇ ਰੀਫਾਰਮ ਯੂਕੇ, ਰੀਸਟੋਰ ਬ੍ਰਿਟੇਨ ਅਤੇ ਦੱਖਣਪੰਥੀ ਪਾਰਟੀਆਂ ਵੱਲੋਂ ਕਿਰਪਾਨ ਬੈਨ ਕਰਨ ਦੀ ਚਲਾਈ ਜਾ ਰਹੀ ਮੁਹਿੰਮ ਨੂੰ ਸਿਆਸਤ ਤੋਂ ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਅਤੇ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਦਰਦ ਦਾ ਨਾਜਾਇਜ਼ ਫਾਇਦਾ ਚੁੱਕਣ ਵਾਲੀ ਕਰਾਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਤਨਮਨਜੀਤ ਸਿੰਘ ਢੇਸੀ ਨੇ ਇੱਕ ਇੰਟਰਵਿਊ ਵਿੱਚ ਸਪੱਸ਼ਟ ਕੀਤਾ ਕਿ ਹੈਨਰੀ ਨੋਵਾਕ ਦੇ ਕਤਲ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਰਵਾਇਤੀ ਧਾਰਮਿਕ ਕਿਰਪਾਨ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਇੱਕ ਵੱਡੇ ਇੰਡੋ-ਪਰਸ਼ੀਅਨ ਬਲੇਡ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕੀਤੀ ਸੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਸੰਸਦ ਵਿੱਚ ਬੋਲਦਿਆਂ ਕਿਹਾ, “ਇਹ ਬੇਹੱਦ ਦੁਖਦਾਈ ਹੈ ਕਿ ਕੁਝ ਸਿਆਸੀ ਪਾਰਟੀਆਂ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਦਰਦ ਦਾ ਸਿਆਸੀਕਰਨ ਕਰ ਰਹੀਆਂ ਹਨ ਅਤੇ ਇੱਕ ਹਿੰਸਕ ਕਾਤਲ ਦੀ ਕਰਤੂਤ ਕਾਰਨ ਪੂਰੇ ਸਿੱਖ ਭਾਈਚਾਰੇ ਨੂੰ ਬਲੀ ਦਾ ਬੱਕਰਾ ਬਣਾ ਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ‘ਤੇ ਹਮਲੇ ਕਰ ਰਹੀਆਂ ਹਨ”। ਉਨ੍ਹਾਂ ਆਪਣੇ X ਅਕਾਊਂਟ ਉੱਤੇ ਲਿਖਿਆ, “ਮੈਂ ਇੱਥੇ ਹੀ ਜੰਮਿਆ ਅਤੇ ਪਲਿਆ ਹਾਂ। ਬਰਤਾਨੀਆ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਲਈ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਬਹਾਦਰ ਸਿੱਖ ਫ਼ੌਜੀਆਂ ਨੇ ਦੋਵੇਂ ਵਿਸ਼ਵ ਯੁੱਧਾਂ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀਆਂ ਜਾਨਾਂ ਕੁਰਬਾਨ ਕੀਤੀਆਂ ਅਤੇ ਉਹ ਸਾਰੇ ਮਾਣ ਨਾਲ ਆਪਣੀ ਪੱਗ ਅਤੇ ਕਿਰਪਾਨ ਪਹਿਨਦੇ ਸਨ।”
ਯੂਕੇ ਦੇ ਸਾਰੇ ਸਿੱਖ ਸੰਸਦ ਮੈਂਬਰਾਂ ਦਾ ਸਾਂਝਾ ਬਿਆਨ
ਇਸ ਸੰਕਟ ਦੀ ਘੜੀ ਵਿੱਚ ਯੂਕੇ ਦੇ ਸਾਰੇ ਸਿੱਖ ਸੰਸਦ ਮੈਂਬਰਾਂ ਨੇ ਇੱਕਜੁੱਟ ਹੋ ਕੇ ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਅਤੇ ਇਤਿਹਾਸਕ ਸਾਂਝਾ ਬਿਆਨ ਜਾਰੀ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਆਪਣੇ ਬਿਆਨ ਵਿੱਚ ਬੇਹੱਦ ਸਖ਼ਤ ਸ਼ਬਦਾਂ ਵਿੱਚ ਕਿਹਾ ਕਿ ਵਿਕਰਮ ਦਿਗਵਾ ਨੇ ਜੋ ਕੀਤਾ, ਉਹ ਸਿੱਖ ਧਰਮ ਦੇ ਸਿਧਾਂਤਾਂ ਦੇ ਬਿਲਕੁਲ ਉਲਟ ਹੈ। ਸਿੱਖ ਧਰਮ ਹਮੇਸ਼ਾ ਮਜ਼ਲੂਮਾਂ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਅਤੇ ਮਨੁੱਖਤਾ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕਰਨਾ ਸਿਖਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਨਾ ਕਿ ਕਿਸੇ ਨਿਹੱਥੇ ਅਤੇ ਇਕੱਲੇ ਨੌਜਵਾਨ ‘ਤੇ ਵਾਰ ਕਰਨਾ। ਸਾਰੇ ਸਿੱਖ ਐਮਪੀਜ਼ ਨੇ ਸਪੱਸ਼ਟ ਕੀਤਾ ਕਿ ਦੋਸ਼ੀ ਦੀ ਇਸ ਘਿਨਾਉਣੀ ਕਰਤੂਤ ਕਰਕੇ ਪੂਰੇ ਸ਼ਾਂਤੀਪਸੰਦ ਸਿੱਖ ਭਾਈਚਾਰੇ ਨੂੰ ਗਲਤ ਨਜ਼ਰ ਨਾਲ ਨਹੀਂ ਵੇਖਿਆ ਜਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਅਦਾਲਤ ਵੱਲੋਂ ਸੁਣਾਈ ਸਜ਼ਾ ਦਾ ਸੁਆਗਤ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਪੀੜਤ ਪਰਿਵਾਰ ਦੇ ਨਾਲ ਖੜ੍ਹੇ ਹੋਣ ਦਾ ਪ੍ਰਣ ਲਿਆ।
ਬਰਮਿੰਘਮ ਦੇ ਸਿੱਖ ਕੌਂਸਲਰ ਦੀ ਪ੍ਰਤੀਕਿਰਿਆ
ਸਥਾਨਕ ਸਰਕਾਰਾਂ ਦੇ ਪੱਧਰ ‘ਤੇ ਵੀ ਇਸ ਕਾਂਡ ਦੇ ਖ਼ਿਲਾਫ਼ ਗੁੱਸੇ ਦੀ ਲਹਿਰ ਹੈ। ਬਰਮਿੰਘਮ ਦੇ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਕੌਂਸਲਰ ਸ਼ੁਰਨਜੀਤ ਸਿੰਘ ਨੇ ਇਸ ਮਾਮਲੇ ‘ਤੇ ਬਹੁਤ ਹੀ ਤਿੱਖੀ ਅਤੇ ਭਾਵੁਕ ਪ੍ਰਤੀਕਿਰਿਆ ਦਿੱਤੀ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਆਪਣੇ X ਹੈਂਡਲ ‘ਤੇ ਵੀਡੀਓ ਜਾਰੀ ਕਰਦਿਆਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਇਹ ਮਾਮਲਾ ਸਿਰਫ਼ ਇੱਕ ਅਪਰਾਧ ਤੱਕ ਸੀਮਤ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਸਗੋਂ ਇਹ ਬਰਤਾਨੀਆ ਦੀ ਪੁਲਿਸਿੰਗ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਦੇ ਅੰਦਰੂਨੀ ਨੁਕਸਾਂ ਨੂੰ ਉਜਾਗਰ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਕੌਂਸਲਰ ਸ਼ੁਰਨਜੀਤ ਸਿੰਘ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਜਦੋਂ ਕੋਈ ਨੌਜਵਾਨ ਹੱਥਕੜੀਆਂ ਵਿੱਚ ਤੜਫ ਰਿਹਾ ਹੋਵੇ ਅਤੇ ਪੁਲਿਸ ਉਸ ਦੀ ਗੱਲ ਸੁਣਨ ਦੀ ਬਜਾਏ ਇੱਕ ਅਪਰਾਧੀ ਦੇ ਝੂਠੇ ਬਿਆਨ ਨੂੰ ਸੱਚ ਮੰਨ ਲਵੇ, ਤਾਂ ਇਹ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨਿਕ ਨਾਕਾਮੀ ਦੀ ਸਿਖਰ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਭਾਈਚਾਰਕ ਸਾਂਝ ਬਣਾਈ ਰੱਖਣ ਦੀ ਅਪੀਲ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਸਾਨੂੰ ਸਾਰਿਆਂ ਨੂੰ ਮਿਲ ਕੇ ਸਿਸਟਮ ਵਿੱਚ ਸੁਧਾਰ ਲਈ ਆਵਾਜ਼ ਬੁਲੰਦ ਕਰਨੀ ਪਵੇਗੀ ਤਾਂ ਜੋ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਮਾਂ-ਬਾਪ ਦਾ ਪੁੱਤ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਲਾਪਰਵਾਹੀ ਦੀ ਭੇਟ ਨਾ ਚੜ੍ਹੇ।
ਬਰਤਾਨੀਆ ਵਿੱਚ ਸਿੱਖਾਂ ਦੀ ਸਥਿਤੀ
ਬਰਤਾਨੀਆ ਦੀ ਰਾਜਨੀਤੀ ਅਤੇ ਸਮਾਜ ਵਿੱਚ ਮੌਜੂਦਾ ਸਮੇਂ ਸਿੱਖ ਭਾਈਚਾਰੇ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਅਤੇ ਨੁਮਾਇੰਦਗੀ ਬਹੁਤ ਮਜ਼ਬੂਤ ਅਤੇ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਸਥਿਤੀ ਵਿੱਚ ਹੈ। ਅਧਿਕਾਰਤ ਅੰਕੜਿਆਂ ਮੁਤਾਬਕ ਯੂਕੇ ਵਿੱਚ ਸਿੱਖਾਂ ਦੀ ਆਬਾਦੀ 5 ਲੱਖ ਤੋਂ ਵਧੇਰੇ ਹੈ, ਜੋ ਇੱਥੋਂ ਦੀ ਕੁੱਲ ਆਬਾਦੀ ਦਾ ਇੱਕ ਅਹਿਮ ਹਿੱਸਾ ਬਣਦੀ ਹੈ। ਜੇਕਰ ਸਿਆਸੀ ਨੁਮਾਇੰਦਗੀ ਦੀ ਗੱਲ ਕੀਤੀ ਜਾਵੇ, ਤਾਂ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਸੰਸਦ ਦੇ ਹੇਠਲੇ ਸਦਨ ਹਾਊਸ ਆਫ਼ ਕਾਮਨਜ਼ ਵਿੱਚ ਮੌਜੂਦਾ ਸਮੇਂ ਰਿਕਾਰਡ 11 ਸਿੱਖ ਸੰਸਦ ਮੈਂਬਰ ਮੌਜੂਦ ਹਨ, ਜੋ ਦੇਸ਼ ਦੇ ਇਤਿਹਾਸ ਵਿੱਚ ਭਾਈਚਾਰੇ ਦੀ ਹੁਣ ਤੱਕ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਨੁਮਾਇੰਦਗੀ ਹੈ। ਇਸ ਸਿਆਸੀ ਲੀਡਰਸ਼ਿਪ ਵਿੱਚ ਯੂਕੇ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਦਸਤਾਰਧਾਰੀ ਸਾਂਸਦ ਤਨਮਨਜੀਤ ਸਿੰਘ ਢੇਸੀ ਅਤੇ ਪਹਿਲੀ ਸਿੱਖ ਮਹਿਲਾ ਸਾਂਸਦ ਪ੍ਰੀਤ ਕੌਰ ਗਿੱਲ ਵਰਗੇ ਸੀਨੀਅਰ ਆਗੂ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ, ਜੋ ਪਹਿਲਾਂ ਸਰਕਾਰ ਦੀਆਂ ਸ਼ੈਡੋ ਕੈਬਨਿਟਾਂ ਵਿੱਚ ਮੰਤਰੀ ਵਜੋਂ ਵੀ ਸੇਵਾਵਾਂ ਨਿਭਾਅ ਚੁੱਕੇ ਹਨ।
ਭਾਰਤੀ ਪਿਛੋਕੜ ਦੇ ਸਥਾਨਕ ਪੱਤਰਕਾਰ ਵੀ ਚਿੰਤਤ
ਇਸ ਮੰਦਭਾਗੇ ਘਟਨਾਕ੍ਰਮ ‘ਤੇ ਬਰਤਾਨੀਆ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕਰਦੇ ਸਥਾਨਕ ਸੀਨੀਅਰ ਪੱਤਰਕਾਰ ਅਨਮੋਲ ਕੌਰ ਨੇ ਬੇਹੱਦ ਸੰਤੁਲਿਤ ਅਤੇ ਡੂੰਘਾਈ ਨਾਲ ਆਪਣੀ ਰਾਏ ਪ੍ਰਗਟ ਕੀਤੀ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ, “ਹੈਨਰੀ ਨੋਵਾਕ ਦੇ ਕਤਲ ਦਾ ਇਹ ਘਟਨਾਕ੍ਰਮ ਇੱਕ ਬੇਹੱਦ ਦੁਖਦਾਈ ਅਤੇ ਮੰਦਭਾਗੀ ਘਟਨਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੇ ਪੂਰੇ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਸਮਾਜ ਅੰਦਰ ਗੰਭੀਰ ਚਿੰਤਾਵਾਂ ਪੈਦਾ ਕਰ ਦਿੱਤੀਆਂ ਹਨ। ਸਿੱਖ ਅਤੇ ਪੰਜਾਬੀ ਭਾਈਚਾਰੇ ਦੇ ਨਜ਼ਰੀਏ ਤੋਂ ਦੇਖਿਆ ਜਾਵੇ, ਤਾਂ ਇਹ ਘਟਨਾ ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਚਿੰਤਾਜਨਕ ਅਤੇ ਦੁਖਦਾਈ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਵੀ ਕੋਈ ਵਿਅਕਤੀ ਕਿਸੇ ਅਪਰਾਧਕ ਕਾਰਵਾਈ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਜਾਂ ਆਪਣੇ ਧਾਰਮਿਕ ਚਿੰਨ੍ਹ ਦੀ ਦੁਰਵਰਤੋਂ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਇਹ ਖ਼ਤਰਾ ਹਮੇਸ਼ਾ ਬਣਿਆ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਸ ਇੱਕ ਵਿਅਕਤੀ ਦੇ ਗ਼ਲਤ ਕੰਮਾਂ ਕਾਰਨ ਆਮ ਜਨਤਾ ਪੂਰੇ ਦੇ ਪੂਰੇ ਭਾਈਚਾਰੇ ਨੂੰ ਸ਼ੱਕ ਦੀ ਨਜ਼ਰ ਨਾਲ ਦੇਖਣ ਲੱਗ ਪੈਂਦੀ ਹੈ। ਅਜਿਹੀਆਂ ਘਟਨਾਵਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਾਨੂੰਨ ਨੂੰ ਮੰਨਣ ਵਾਲੇ ਸਿੱਖਾਂ ਅਤੇ ਪੰਜਾਬੀਆਂ ਦੇ ਅਕਸ ਨੂੰ ਠੇਸ ਪਹੁੰਚਾ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਪੀੜ੍ਹੀਆਂ ਤੋਂ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਸਮਾਜ ਦੀ ਤਰੱਕੀ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਵੱਡਾ ਯੋਗਦਾਨ ਪਾਇਆ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ, ਇਹ ਯਕੀਨੀ ਬਣਾਉਣਾ ਬੇਹੱਦ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ ਕਿ ਕੁਝ ਸ਼ਰਾਰਤੀ ਜਾਂ ਗੁਨਾਹਗਾਰ ਵਿਅਕਤੀਆਂ ਦੀਆਂ ਕਰਤੂਤਾਂ ਦੇ ਆਧਾਰ ‘ਤੇ ਪੂਰੇ ਧਰਮ ਜਾਂ ਨਸਲੀ ਸਮੂਹ ਨੂੰ ਕਟਹਿਰੇ ਵਿੱਚ ਨਾ ਖੜ੍ਹਾ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇ।”
“ਅਸੀਂ ‘ਸੰਵਾਦ‘ ਵਾਲੇ ਹਾਂ, ‘ਵਿਵਾਦ‘ ਵਾਲੇ ਨਹੀਂ“
ਇਸ ਪੂਰੇ ਘਟਨਾਕ੍ਰਮ ‘ਤੇ ਸਿੱਖ ਵਿਦਵਾਨ ਗੁਰਪ੍ਰੀਤ ਸਿੰਘ ਸਿੱਖੀ ਦੇ ਫ਼ਲਸਫ਼ੇ ਬਾਰੇ ਗੱਲ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ, “ਸਿੱਖ ਨੂੰ ਕਿਰਪਾਨ ਤਾਂ ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬ ਦੀ ਕਿਰਪਾ ਆਉਣ ‘ਤੇ ਹੀ ਹਾਸਲ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਸਿੱਖ ਹਮੇਸ਼ਾ ਤੋਂ ਹੀ ਬਚਾਅ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਨਾ ਕਿ ਹਮਲਾ ਕਰਨ ਵਾਲਾ। ਸ਼ਸਤਰ ਦੇ ਨਾਲ ਹੋਸ਼ ਹੋਣਾ ਵੀ ਬੇਹੱਦ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ। ਜੇ ਯੂਕੇ ਵਿੱਚ ਅਦਾਲਤ ਨੇ ਸਿੱਖ ਨੌਜਵਾਨ ਨੂੰ ਸਜ਼ਾ ਦਿੱਤੀ ਹੈ ਤਾਂ ਅਸੀਂ ਆਸ ਕਰਦੇ ਹਾਂ ਕਿ ਮਾਮਲੇ ਦੀ ਪੂਰੀ ਡੂੰਘਾਈ ਨਾਲ ਜਾਂਚ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੋਵੇਗੀ। ਜੇ ਜੱਜ ਨੇ ਆਪਣੇ ਫੈਸਲੇ ਵਿੱਚ ਮੁਲਜ਼ਮ ਨੂੰ ਕਿਹਾ ਕਿ ਕਿ ਤੂੰ ਧਰਮ ਦੀ ਦੁਰਵਰਤੋਂ ਕੀਤੀ ਹੈ ਤਾਂ ਮਤਲਬ ਉਹ ਜੱਜ ਨੂੰ ਵੀ ਸਿਆਣਾ ਸੀ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਧਰਮ ਦੀ ਸਮਝ ਸੀ। ਜਿਵੇਂ ਕੇਸ ਤੋਂ ਪਤਾ ਚੱਲ ਰਿਹਾ ਹੈ ਕਿ ਪੁਲਿਸ ਕੋਲੋਂ ਵੀ ਪਹਿਲਾਂ ਪੀੜਤ ਨੂੰ ਪਛਾਣਨ ਵਿੱਚ ਗ਼ਲਤੀ ਹੋਈ ਸੀ, ਤਾਂ ਇਸ ਦਾ ਮਤਲਬ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਵੀ ਇਹ ਅਹਿਸਾਸ ਸੀ ਕਿ ਉਸ ਮੁਲਕ ਵਿੱਚ ਸਿੱਖਾਂ ਨਾਲ ਵਿਤਕਰਾ ਜਾਂ ਨਸਲੀ ਪੱਖਪਾਤ ਹੁੰਦਾ ਆਇਆ ਹੈ। ਪਰ ਪੁਲਿਸ ਅਤੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਹਰ ਕੇਸ ਨੂੰ ਓਬਜੈਕਟਿਵਲੀ ਵੇਖਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਕਿਸੇ ਇੱਕ ਦੀ ਗ਼ਲਤੀ ਦਾ ਗੁਨਾਹਗਾਹ ਸਾਰੀ ਕੌਮ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਠਹਿਰਾਇਆ ਜਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ।”
ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬਾਨ ਦੀ ਸਿੱਖਿਆ ਬਾਰੇ ਗੱਲ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਗੁਰਪ੍ਰੀਤ ਸਿੰਘ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ, “ਅਸੀਂ ਤਾਂ ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੇਵ ਜੀ ਦੇ ਵੇਲ਼ੇ ਤੋਂ ਹੀ ‘ਸੰਵਾਦ’ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਲੋਕ ਹਾਂ, ਸਾਨੂੰ ਤਾਂ ‘ਵਿਵਾਦ’ ਵਾਲੇ ਹੋਣਾ ਹੀ ਨਹੀਂ ਚਾਹੀਦਾ। ਸਾਨੂੰ ਸਾਰੀ ਦੁਨੀਆ ਨੂੰ ਸਰਬ ਸਾਂਝੀਵਾਲਤਾ ਦਾ ਸੁਨੇਹਾ ਦੇਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਸ਼ਮਸ਼ੀਰ ਤਾਂ ਸਾਡਾ ਆਖ਼ਰੀ ਹੀਲਾ ਹੋਣਾ ਚਾਹੀਦਾ। ਅਸੀਂ ਲੜਾਕੂ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਯੋਧੇ ਹਾਂ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਟ੍ਰੇਨਿੰਗ ਦਿੱਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਕਿ ਅਖ਼ੀਰ ਤੱਕ ਕਿਵੇਂ ਲੜਾਈ ਤੋਂ ਬਚਿਆ ਜਾਵੇ। ਦਸਮੇਸ਼ ਪਿਤਾ ਨੇ ਵੀ ਸਾਨੂੰ ਤਾਕੀਦ ਕੀਤੀ ਹੈ ਸਿੱਖ ਪਹਿਲਾਂ ਬਾਕੀ ਸਾਰੇ ਹੀਲੇ ਮੁਕਾਵੇ, ਅਖੀਰ ਵਿੱਚ ਸ਼ਸਤਰ ਬਾਰੇ ਸੋਚੇ। ਗੁਰੂ ਗੋਬਿੰਦ ਸਿੰਘ ਜੀ ਦੁਆਰਾ ਰਚਿਤ ‘ਤ੍ਵਪ੍ਰਸਾਦਿ ਸਵੱਯੇ’ ਦੀ ਇੱਕ ਮੁੱਖ ਪੰਕਤੀ ਹੈ, “ਜਿਨ ਪ੍ਰੇਮ ਕੀਓ ਤਿਨ ਹੀ ਪ੍ਰਭ ਪਾਇਓ” ਜੋ ਦਰਸਾਉਂਦੀ ਹੈ ਕਿ ਪ੍ਰਮਾਤਮਾ ਨੂੰ ਕੇਵਲ ਸੱਚੇ ਪ੍ਰੇਮ ਰਾਹੀਂ ਹੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।”
ETV BHARAT