ਜੈਬੰਸ ਸਿੰਘ
ਮੋਗਾ ਵਿੱਚ ਹੋਈ ਭਾਜਪਾ ਦੀ ਵੱਡੀ ਰੈਲੀ, ਜਿਸਨੂੰ ਕੇਂਦਰੀ ਗ੍ਰਹਿ ਮੰਤਰੀ Amit Shah ਨੇ ਸੰਬੋਧਿਤ ਕੀਤਾ, ਨੇ ਪੰਜਾਬ ਦੀ ਰਾਜਨੀਤੀ ਵਿੱਚ ਨਵੀਂ ਚਰਚਾ ਛੇੜ ਦਿੱਤੀ ਹੈ। ਇਸ ਰੈਲੀ ਨੂੰ ਆਉਣ ਵਾਲੀਆਂ ਪੰਜਾਬ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਚੋਣਾਂ ਲਈ Bharatiya Janata Party ਦੇ ਚੋਣੀ ਅਭਿਆਨ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਵਜੋਂ ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਪੰਜਾਬ ਇਕਾਈ ਨੇ ਇਸਨੂੰ ਸਫਲ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਪੂਰੀ ਤਾਕਤ ਲਗਾਈ ਅਤੇ ਹਾਜ਼ਰੀ ਦੇ ਪੱਖੋਂ ਇਹ ਕਾਫ਼ੀ ਹੱਦ ਤੱਕ ਕਾਮਯਾਬ ਵੀ ਰਹੀ।
ਆਪਣੇ ਭਾਸ਼ਣ ਵਿੱਚ ਅਮਿਤ ਸ਼ਾਹ ਨੇ ਸਪੱਸ਼ਟ ਕੀਤਾ ਕਿ ਭਾਜਪਾ ਅਗਲੀ ਚੋਣਾਂ ਆਪਣੇ ਬਲਬੂਤੇ ‘ਤੇ ਲੜੇਗੀ ਅਤੇ ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਸਰਕਾਰ ਬਣਾਉਣ ਦਾ ਲਕਸ਼ ਰੱਖੇਗੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਦੋ ਮੁੱਖ ਮੁੱਦੇ ਉਭਾਰੇ — ਨਸ਼ਿਆਂ ਦੀ ਸਮੱਸਿਆ ਅਤੇ ਗੈਰਕਾਨੂੰਨੀ ਧਰਮ ਪਰਿਵਰਤਨ ਦਾ ਮਸਲਾ। ਨਾਲ ਹੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਇਹ ਵੀ ਯਾਦ ਦਿਵਾਇਆ ਕਿ ਪੰਜਾਬ ਨੇ ਪਿਛਲੇ ਕਈ ਸਾਲਾਂ ਦੌਰਾਨ Indian National Congress ਅਤੇ ਮੌਜੂਦਾ Aam Aadmi Party ਦੀਆਂ ਸਰਕਾਰਾਂ ਹੇਠ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਕੀ ਕਮਜ਼ੋਰੀਆਂ ਅਤੇ ਵਿਕਾਸ ਦੀ ਕਮੀ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕੀਤਾ ਹੈ।
ਇਸ ਰੈਲੀ ਤੋਂ ਇਹ ਸੰਦੇਸ਼ ਤਾਂ ਸਪੱਸ਼ਟ ਮਿਲਦਾ ਹੈ ਕਿ ਭਾਜਪਾ ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਪਹੁੰਚ ਵਧਾਉਣ ਲਈ ਗੰਭੀਰ ਹੈ। ਪਰ ਰੈਲੀ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਹੋ ਰਹੀ ਚਰਚਾ ਇਹ ਵੀ ਦਰਸਾਉਂਦੀ ਹੈ ਕਿ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਲੋਕ ਭਾਜਪਾ ਵੱਲ ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਦੇਖ ਰਹੇ ਹਨ, ਪਰ ਉਹਨਾਂ ਦੀਆਂ ਉਮੀਦਾਂ ਸਿਰਫ਼ ਇੱਕ ਹੋਰ ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਵਾਅਦੇ ਤੋਂ ਕਾਫ਼ੀ ਵੱਡੀਆਂ ਹਨ।
ਇਹ ਉਮੀਦ ਖਾਸ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਭਾਰਤ ਦੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ Narendra Modi ਨਾਲ ਜੁੜੀ ਹੋਈ ਹੈ।
ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ, ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਸਿੱਖ ਸਮਾਜ ਵਿੱਚ, ਇਹ ਭਾਵਨਾ ਕਾਫ਼ੀ ਮਜ਼ਬੂਤ ਹੈ ਕਿ ਮੋਦੀ ਦੇ ਦਿਲ ਵਿੱਚ ਪੰਜਾਬ ਅਤੇ ਸਿੱਖਾਂ ਲਈ ਖਾਸ ਸਨਮਾਨ ਹੈ। ਆਪਣੇ ਕਾਰਜਕਾਲ ਦੌਰਾਨ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਸਿੱਖ ਗੁਰੂਆਂ ਦੀ ਯਾਦ ਨੂੰ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਪੱਧਰ ‘ਤੇ ਸਨਮਾਨ ਦੇਣ ਲਈ ਕਈ ਉਪਰਾਲੇ ਕੀਤੇ ਹਨ। Guru Nanak, Guru Gobind Singh ਅਤੇ ਹੋਰ ਸਿੱਖ ਮਹਾਨ ਸ਼ਖ਼ਸੀਅਤਾਂ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਿਤ ਸਮਾਗਮਾਂ ਨੂੰ ਦੇਸ਼ ਪੱਧਰ ‘ਤੇ ਮਹੱਤਵ ਮਿਲਿਆ ਹੈ।
ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ 1984 ਦੇ ਦੁਖਦਾਈ ਘਟਨਾਕ੍ਰਮ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਪੀੜਤਾਂ ਨੂੰ ਨਿਆਂ ਦਿਵਾਉਣ ਲਈ ਵੀ ਕੇਂਦਰ ਸਰਕਾਰ ਵੱਲੋਂ ਕੁਝ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਕਦਮ ਚੁੱਕੇ ਗਏ ਹਨ। 1984 anti-Sikh riots ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਕਈ ਮਾਮਲਿਆਂ ਨੂੰ ਮੁੜ ਖੋਲ੍ਹਿਆ ਗਿਆ ਅਤੇ ਪੀੜਤ ਪਰਿਵਾਰਾਂ ਨੂੰ ਨਿਆਂ ਦਿਵਾਉਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ ਗਈ।
ਇਹ ਸਾਰੇ ਕਦਮ ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਕਦਰ ਨਾਲ ਵੇਖੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਪਰ ਇਸਦੇ ਨਾਲ ਹੀ ਇੱਕ ਵੱਡੀ ਗੱਲ ਵੀ ਸਾਹਮਣੇ ਆ ਰਹੀ ਹੈ — ਇਹ ਉਪਰਾਲੇ ਪੰਜਾਬ ਦੀਆਂ ਮੌਜੂਦਾ ਮੁੱਖ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਦਾ ਪੂਰਾ ਹੱਲ ਨਹੀਂ ਹਨ।
ਗੁਰੂਆਂ ਦਾ ਸਨਮਾਨ ਸਾਡੀ ਸਾਂਝੀ ਆਤਮਿਕ ਤਾਕਤ ਨੂੰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਇਹ ਉਹ ਨੌਕਰੀਆਂ ਨਹੀਂ ਬਣਾਉਂਦਾ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਨੌਜਵਾਨਾਂ ਨੂੰ ਬਹੁਤ ਲੋੜ ਹੈ। 1984 ਦੇ ਮਾਮਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਨਿਆਂ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਨਿਸ਼ਚਤ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਸ਼ਲਾਘਾਯੋਗ ਹੈ, ਪਰ ਇਸ ਨਾਲ ਨਸ਼ਿਆਂ, ਗੈਂਗਸਟਰਵਾਦ ਅਤੇ ਸਮਾਜਿਕ ਬੇਚੈਨੀ ਕਾਰਨ ਹੋ ਰਹੀਆਂ ਮੌਤਾਂ ਨਹੀਂ ਰੁਕਦੀਆਂ।
ਅੱਜ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਖੜ੍ਹੀਆਂ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਸਿਰਫ਼ ਆਰਥਿਕ ਨਹੀਂ ਹਨ, ਇਹ ਸਮਾਜਕ ਅਤੇ ਸਭਿਆਚਾਰਕ ਸੰਕਟ ਵੀ ਬਣ ਚੁੱਕੀਆਂ ਹਨ। ਨਸ਼ਿਆਂ ਦੀ ਲਤ ਨੇ ਕਈ ਪਰਿਵਾਰਾਂ ਨੂੰ ਤਬਾਹ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਨੌਜਵਾਨਾਂ ਵਿੱਚ ਬੇਰੁਜ਼ਗਾਰੀ ਵਧ ਰਹੀ ਹੈ ਅਤੇ ਵੱਡੀ ਗਿਣਤੀ ਵਿੱਚ ਯੁਵਕ ਆਪਣਾ ਭਵਿੱਖ ਵਿਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਲੱਭਣ ਲਈ ਮਜਬੂਰ ਹਨ। ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਵੀ ਲੰਮੇ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਸੰਕਟ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰ ਰਹੀ ਹੈ।
ਇਨ੍ਹਾਂ ਸਾਰੀਆਂ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਇੱਕ ਮੁੱਖ ਕਾਰਨ ਸਾਫ਼ ਨਜ਼ਰ ਆਉਂਦਾ ਹੈ — ਨੇਤ੍ਰਿਤਵ ਦੀ ਕਮੀ।
ਅੱਜ ਪੰਜਾਬ ਦੀ ਰਾਜਨੀਤੀ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਵੀ ਐਸਾ ਨੇਤਾ ਨਜ਼ਰ ਨਹੀਂ ਆਉਂਦਾ ਜੋ ਰਾਜ ਨੂੰ ਇਸ ਡੂੰਘੇ ਸੰਕਟ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਕੱਢ ਸਕੇ। ਚਾਹੇ ਉਹ Aam Aadmi Party, Indian National Congress, Shiromani Akali Dal ਜਾਂ Bharatiya Janata Party ਹੋਵੇ — ਕਿਸੇ ਕੋਲ ਵੀ ਅਜਿਹਾ ਵੱਡੇ ਕੱਦ ਦਾ ਨੇਤਾ ਨਹੀਂ ਹੈ ਜੋ ਪੰਜਾਬ ਨੂੰ ਮੌਜੂਦਾ ਸਮਾਜਿਕ-ਆਰਥਿਕ ਦਲਦਲ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਕੱਢ ਸਕੇ।
ਇਸਦੇ ਨਾਲ ਹੀ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਇਹ ਭਾਵਨਾ ਵੀ ਵਧ ਰਹੀ ਹੈ ਕਿ ਪੰਜਾਬ ਨੂੰ ਕੇਂਦਰੀ ਨੇਤ੍ਰਿਤਵ ਵੱਲੋਂ ਉਤਨਾ ਧਿਆਨ ਨਹੀਂ ਮਿਲਿਆ ਜਿੰਨਾ ਮਿਲਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਸੀ। ਭਾਜਪਾ ਦੀ ਸੂਬਾਈ ਇਕਾਈ ਅਜੇ ਵੀ ਇੱਕ ਸਪੱਸ਼ਟ ਦਿਸ਼ਾ ਅਤੇ ਮਜ਼ਬੂਤ ਨੇਤ੍ਰਿਤਵ ਦੀ ਉਡੀਕ ਕਰਦੀ ਦਿਖਾਈ ਦਿੰਦੀ ਹੈ।
ਇਸ ਪਿਛੋਕੜ ਵਿੱਚ ਨਰਿੰਦਰ ਮੋਦੀ ਦੀ ਸ਼ਖ਼ਸੀਅਤ ਪੰਜਾਬ ਦੀ ਜਨਚਰਚਾ ਵਿੱਚ ਖਾਸ ਮਹੱਤਵ ਰੱਖਦੀ ਹੈ।
ਕਈ ਪੰਜਾਬੀਆਂ ਲਈ ਮੋਦੀ ਸਿਰਫ਼ ਭਾਰਤ ਦੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਇੱਕ ਅਜਿਹਾ ਨੇਤਾ ਹਨ ਜੋ ਵਿਸ਼ਵ ਪੱਧਰ ‘ਤੇ ਆਪਣੀ ਪਛਾਣ ਬਣਾ ਚੁੱਕੇ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਨੂੰ ਅਕਸਰ ਦ੍ਰਿੜ੍ਹ ਫੈਸਲਿਆਂ ਅਤੇ ਵੱਡੇ ਪੱਧਰ ‘ਤੇ ਬਦਲਾਅ ਲਿਆਉਣ ਦੀ ਸਮਰੱਥਾ ਨਾਲ ਜੋੜਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਪੰਜਾਬੀ ਮਨੋਵਿਰਤੀ ਇਤਿਹਾਸਕ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਮਜ਼ਬੂਤ ਅਤੇ ਫੈਸਲੇਕੁਨ ਨੇਤ੍ਰਿਤਵ ਨੂੰ ਮਾਣਦੀ ਆਈ ਹੈ। ਸਾਡੀ ਪ੍ਰੇਰਣਾ Guru Gobind Singh, Banda Singh Bahadur ਅਤੇ ਮਹਾਨ Maharaja Ranjit Singh ਵਰਗੇ ਮਹਾਨ ਪਾਤਰਾਂ ਤੋਂ ਆਉਂਦੀ ਹੈ।
ਮਹਾਰਾਜਾ ਰਣਜੀਤ ਸਿੰਘ ਨੇ ਥੋੜ੍ਹੇ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਪੰਜਾਬ ਦੀ ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਅਤੇ ਸਮਾਜਕ ਤਸਵੀਰ ਹੀ ਬਦਲ ਦਿੱਤੀ ਸੀ। ਇਸ ਲਈ ਪੰਜਾਬੀ ਅੱਜ ਵੀ ਉਹਨਾਂ ਨੇਤਾਵਾਂ ਨੂੰ ਸਨਮਾਨ ਦਿੰਦੇ ਹਨ ਜੋ ਵੱਡੇ ਪੱਧਰ ‘ਤੇ ਬਦਲਾਅ ਲਿਆ ਸਕਣ।
ਆਉਣ ਵਾਲੀਆਂ Punjab Legislative Assembly elections 2027 ਨੂੰ ਧਿਆਨ ਵਿੱਚ ਰੱਖਦੇ ਹੋਏ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਲੋਕ ਸਿਆਸੀ ਹਾਲਾਤ ਨੂੰ ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਦੇਖ ਰਹੇ ਹਨ। ਉਹ ਉਸ ਪਾਰਟੀ ਨੂੰ ਚੁਣਨਗੇ ਜੋ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸਾਫ਼-ਸੁਥਰਾ ਅਤੇ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਸ਼ਾਸਨ ਦੇ ਸਕੇ।
ਹਲਕਾ ਪੱਧਰ ‘ਤੇ ਵੀ ਵੋਟਰ ਉਹਨਾਂ ਉਮੀਦਵਾਰਾਂ ਨੂੰ ਤਰਜੀਹ ਦੇਣਗੇ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਛਵੀ ਸਾਫ਼ ਹੋਵੇ ਅਤੇ ਜੋ ਲੋਕ ਸੇਵਾ ਲਈ ਸਮਰਪਿਤ ਹੋਣ।
ਪੰਜਾਬ ਦੀ ਰਾਜਨੀਤੀ ਵਿੱਚ ਅਕਸਰ ਪਾਰਟੀਆਂ ਨਾਲੋਂ ਨੇਤਾਵਾਂ ਨੂੰ ਵਧੇਰੇ ਮਹੱਤਵ ਮਿਲਦਾ ਹੈ।
ਇਸ ਲਈ ਕਈ ਲੋਕ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਪੰਜਾਬ ਨੂੰ ਮੋਦੀ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।
ਭਾਜਪਾ ਲਈ ਇਹ ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਮੌਕਾ ਹੈ। ਜੇਕਰ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਭਰੋਸਾ ਪੈਦਾ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਸੁਚਿੰਤਿਤ ਅਭਿਆਨ ਚਲਾਇਆ ਜਾਵੇ ਤਾਂ ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਸਕਾਰਾਤਮਕ ਬਦਲਾਅ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ।
ਇਸਦੇ ਨਾਲ ਇੱਕ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਸਵਾਲ ਵੀ ਉੱਠਦਾ ਹੈ — ਕੀ ਦੇਸ਼ ਦਾ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਕਿਸੇ ਇੱਕ ਸੂਬੇ ਦੇ ਮਾਮਲੇ ਵਿੱਚ ਇੰਨਾ ਸਿੱਧਾ ਹਿੱਸਾ ਲੈਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ?
ਇਸਦਾ ਜਵਾਬ ਪੰਜਾਬ ਦੀ ਰਣਨੀਤਿਕ ਮਹੱਤਤਾ ਵਿੱਚ ਲੁਕਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ।
ਪੰਜਾਬ ਇੱਕ ਸਰਹੱਦੀ ਰਾਜ ਹੈ। ਜੇ ਇੱਥੇ ਕਾਨੂੰਨ-ਵਿਵਸਥਾ ਅਤੇ ਆਰਥਿਕ ਹਾਲਾਤ ਹੋਰ ਖਰਾਬ ਹੋਏ ਤਾਂ ਇਸਦਾ ਪ੍ਰਭਾਵ ਦੇਸ਼ ਦੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ‘ਤੇ ਵੀ ਪੈ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਇਸ ਲਈ ਪੰਜਾਬ ਦਾ ਮਜ਼ਬੂਤ ਅਤੇ ਖੁਸ਼ਹਾਲ ਰਹਿਣਾ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਹਿਤ ਨਾਲ ਜੁੜਿਆ ਹੋਇਆ ਮਾਮਲਾ ਹੈ।
ਜੇ ਪੰਜਾਬ ਨੂੰ ਸਮੇਂ ‘ਤੇ ਮਜ਼ਬੂਤ ਨੇਤ੍ਰਿਤਵ ਅਤੇ ਸਹੀ ਦਿਸ਼ਾ ਨਾ ਮਿਲੀ ਤਾਂ ਹਾਲਾਤ ਹੋਰ ਗੰਭੀਰ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ।
ਇਸ ਸੰਦਰਭ ਵਿੱਚ ਕਈ ਲੋਕ ਮੰਨਦੇ ਹਨ ਕਿ ਪੰਜਾਬ ਨੂੰ ਨਵੀਂ ਦਿਸ਼ਾ ਦੇਣ ਲਈ ਨਰਿੰਦਰ ਮੋਦੀ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਇੱਕ ਵੱਡੀ ਉਮੀਦ ਬਣ ਸਕਦੀ ਹੈ।
ਪੰਜਾਬ ਅੱਜ ਇੱਕ ਨਿਰਣਾਇਕ ਮੋੜ ‘ਤੇ ਖੜ੍ਹਾ ਹੈ। ਇਤਿਹਾਸ ਦੱਸਦਾ ਹੈ ਕਿ ਜਦੋਂ ਦੂਰਦਰਸ਼ੀ ਨੇਤ੍ਰਿਤਵ ਮਿਲਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਸਭ ਤੋਂ ਮੁਸ਼ਕਲ ਹਾਲਾਤ ਵੀ ਬਦਲੇ ਜਾ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਕਈ ਪੰਜਾਬੀਆਂ ਨੂੰ ਅੱਜ ਵੀ ਇਹ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਨੇਤ੍ਰਿਤਵ ਮੌਜੂਦ ਹੈ। ਜੇ ਇਹ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਹਕੀਕਤ ਬਣਿਆ ਤਾਂ ਪੰਜਾਬ ਨਿਰਾਸ਼ਾ ਦੀਆਂ ਗਹਿਰਾਈਆਂ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਨਿਕਲ ਸਕਦਾ ਹੈ।