ਪੰਜਾਬੀ ਸਿਨੇਮਾ ਨੇ ਹਮੇਸ਼ਾ ਸਮਾਜਿਕ ਮੁੱਦਿਆਂ, ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਅਤੇ ਰਿਸ਼ਤਿਆਂ ਨੂੰ ਵੱਡੇ ਪਰਦੇ ’ਤੇ ਬਾਖ਼ੂਬੀ ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਵੀ ਗੱਲ ਅਧਿਆਪਕਾਂ, ਸਿੱਖਿਆ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਅਤੇ ਗੁਰੂ-ਚੇਲੇ ਦੇ ਅਨਮੋਲ ਰਿਸ਼ਤੇ ਦੀ ਆਉਂਦੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਪੰਜਾਬੀ ਇੰਡਸਟਰੀ ਵਿੱਚ ਕਈ ਅਜਿਹੇ ਮਾਅਰਕੇ ਵਾਲੇ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ…
05 ਸਤੰਬਰ, 2026 – ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ : ਪੰਜਾਬੀ ਸਿਨੇਮਾ ਨੇ ਹਮੇਸ਼ਾ ਸਮਾਜਿਕ ਮੁੱਦਿਆਂ, ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਅਤੇ ਰਿਸ਼ਤਿਆਂ ਨੂੰ ਵੱਡੇ ਪਰਦੇ ’ਤੇ ਬਾਖ਼ੂਬੀ ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਵੀ ਗੱਲ ਅਧਿਆਪਕਾਂ, ਸਿੱਖਿਆ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਅਤੇ ਗੁਰੂ-ਚੇਲੇ ਦੇ ਅਨਮੋਲ ਰਿਸ਼ਤੇ ਦੀ ਆਉਂਦੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਪੰਜਾਬੀ ਇੰਡਸਟਰੀ ਵਿੱਚ ਕਈ ਅਜਿਹੇ ਮਾਅਰਕੇ ਵਾਲੇ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਬਣੇ ਹਨ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਦਰਸ਼ਕਾਂ ਦੇ ਦਿਲਾਂ ਨੂੰ ਡੂੰਘਾਈ ਨਾਲ ਟੁੰਭਿਆ ਹੈ। ਇਹ ਫ਼ਿਲਮਾਂ ਸਿਰਫ਼ ਮਨੋਰੰਜਨ ਦਾ ਸਾਧਨ ਹੀ ਨਹੀਂ ਹਨ, ਸਗੋਂ ਸਿੱਖਿਆ ਜਗਤ ਦੀ ਅਸਲੀਅਤ ਨੂੰ ਵੀ ਬਾਖ਼ੂਬੀ ਬਿਆਨ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ।
ਆਓ ਨਜ਼ਰ ਮਾਰਦੇ ਹਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਪੰਜਾਬੀ ਫ਼ਿਲਮਾਂ ’ਤੇ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਸਿੱਖਿਆ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਅਤੇ ਅਧਿਆਪਕਾਂ ਦੇ ਸੰਘਰਸ਼ ਨੂੰ ਬਾਖ਼ੂਬੀ ਪਰਦੇ ’ਤੇ ਉਤਾਰਿਆ ਹੈ:
ਸਤਿੰਦਰ ਸਰਤਾਜ ਅਤੇ ਸਿੰਮੀ ਚਾਹਲ ਦੀ ਮੁੱਖ ਭੂਮਿਕਾ ਵਾਲੀ ਇਹ ਫ਼ਿਲਮ ਸਿੱਖਿਆ ਸੁਧਾਰਾਂ ’ਤੇ ਇੱਕ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਵਿਅੰਗ ਅਤੇ ਪ੍ਰੇਰਣਾਦਾਇਕ ਡਰਾਮਾ ਹੈ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਦਿਖਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿ ਕਿਵੇਂ ਮੁੱਖ ਕਿਰਦਾਰ (ਸਤਿੰਦਰ ਸਰਤਾਜ), ਜਿਸ ਨੂੰ ਮੁੱਢਲੇ ਜੀਵਨ ਵਿੱਚ ਰਸਮੀ ਸਿੱਖਿਆ ਨਹੀਂ ਮਿਲ ਸਕੀ, ਉਹ ਸਿਸਟਮ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਅਧਿਆਪਕ ਵਜੋਂ ਵਾਪਸੀ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਫ਼ਿਲਮ ਕਿਤਾਬੀ ਰੱਟੇਬਾਜ਼ੀ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਵਿਵਹਾਰਕ (practical) ਗਿਆਨ ਅਤੇ ਅਸਲ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਦੀ ਸਿੱਖਿਆ ਦੇ ਮਹੱਤਵ ਨੂੰ ਬਹੁਤ ਖ਼ੂਬਸੂਰਤ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਉਜਾਗਰ ਕਰਦੀ ਹੈ।
ਪਿੰਡ ਆਲਾ ਸਕੂਲ (Pind Aala School):
ਪ੍ਰੀਤ ਹਰਪਾਲ ਦੀ ਇਹ ਫ਼ਿਲਮ ਪਿੰਡਾਂ ਦੇ ਸਰਕਾਰੀ ਸਕੂਲਾਂ ਦੀ ਮੌਜੂਦਾ ਹਾਲਤ, ਬੁਨਿਆਦੀ ਸਹੂਲਤਾਂ ਦੀ ਘਾਟ, ਬੱਚਿਆਂ ਦੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਅਤੇ ਅਧਿਆਪਕਾਂ ਵੱਲੋਂ ਸਿਸਟਮ ਨਾਲ ਕੀਤੇ ਜਾ ਰਹੇ ਸੰਘਰਸ਼ ਵਰਗੇ ਗੰਭੀਰ ਸਮਾਜਿਕ ਮੁੱਦਿਆਂ ਨੂੰ ਬਾਖ਼ੂਬੀ ਸਾਹਮਣੇ ਲਿਆਉਂਦੀ ਹੈ।
ਊੜਾ ਐੜਾ (Uda Aida):
ਤਰਸੇਮ ਜੱਸੜ ਅਤੇ ਨੀਰੂ ਬਾਜਵਾ ਸਟਾਰਰ ਇਹ ਫ਼ਿਲਮ ਅੱਜ-ਕੱਲ੍ਹ ਦੇ ਮਾਪਿਆਂ ਦੀ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਮਾਧਿਅਮ ਵਾਲੇ ਸਕੂਲਾਂ ਪ੍ਰਤੀ ਲੱਗੀ ਦੌੜ ਅਤੇ ਸਿੱਖਿਆ ਦੇ ਵਪਾਰੀਕਰਨ ’ਤੇ ਇੱਕ ਹਲਕਾ-ਫੁਲਕਾ ਪਰ ਡੂੰਘਾ ਵਿਅੰਗ (satire) ਹੈ। ਫ਼ਿਲਮ ਮਾਪਿਆਂ ਨੂੰ ਇਹ ਸਮਝਾਉਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰਦੀ ਹੈ ਕਿ ਬੱਚੇ ਦੀ ਮੁੱਢਲੀ ਸੋਚ ਅਤੇ ਸਤਿਕਾਰ ਮਾਂ-ਬੋਲੀ ਤੇ ਅਸਲ ਕਦਰਾਂ-ਕੀਮਤਾਂ ਵਿੱਚ ਹੀ ਵੱਸਦਾ ਹੈ।
ਮਿੱਠੜੇ (Mithde):
ਰੂਪੀ ਗਿੱਲ ਅਤੇ ਤਾਨੀਆ ਵਰਗੇ ਸਿਤਾਰਿਆਂ ਨਾਲ ਸੱਜੀ ਇਹ ਫ਼ਿਲਮ ਪੀੜ੍ਹੀਆਂ ਦੇ ਵਖਰੇਵਿਆਂ, ਰਿਸ਼ਤਿਆਂ ਦੀ ਬੁਣਤੀ ਅਤੇ ਸਕੂਲੀ ਜੀਵਨ ਦੇ ਖ਼ੂਬਸੂਰਤ ਅਹਿਸਾਸਾਂ ਨੂੰ ਪਰਦੇ ’ਤੇ ਲੈ ਕੇ ਆਉਂਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਫ਼ਿਲਮ ਬੱਚਿਆਂ ਅਤੇ ਅਧਿਆਪਕਾਂ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰਲੇ ਅਥਾਹ ਪਿਆਰ ਅਤੇ ਅਕਹਿ ਰਿਸ਼ਤੇ ਦੀ ਅਨੋਖੀ ਦਾਸਤਾਨ ਬਿਆਨ ਕਰਦੀ ਹੈ।
ਦ ਟੀਚਰ (The Teacher – ਲਘੂ ਫ਼ਿਲਮ):
ਵਾਈਟ ਹਿੱਲ ਐਂਟਰਟੇਨਮੈਂਟ ਵੱਲੋਂ ਅਧਿਆਪਕ ਦਿਵਸ (Teacher’s Day) ਦੇ ਮੌਕੇ ’ਤੇ ਰਿਲੀਜ਼ ਕੀਤੀ ਗਈ ਇਹ ਲਘੂ ਫ਼ਿਲਮ ਬੇਹੱਦ ਭਾਵੁਕ ਹੈ। ਇਹ ਇੱਕ ਅਜਿਹੇ ਸਮਰਪਿਤ ਅਧਿਆਪਕ ਅਤੇ ਪੜ੍ਹਾਈ ਵਿੱਚ ਕਮਜ਼ੋਰ ਬੱਚੇ ਦੇ ਰਿਸ਼ਤੇ ਦੀ ਕਹਾਣੀ ਹੈ, ਜੋ ਇਹ ਸਾਬਤ ਕਰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਸਹੀ ਅਗਵਾਈ ਕਿਸੇ ਵੀ ਬੱਚੇ ਦੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਬਦਲ ਸਕਦੀ ਹੈ।
ਸਿੱਟਾ:
ਪਿੰਡ ਆਲਾ ਸਕੂਲ, ਊੜਾ ਐੜਾ, ਮਿੱਠੜੇ, ਦ ਟੀਚਰ, ਸਿੱਟਾ ਇਹ ਸਾਰੀਆਂ ਫ਼ਿਲਮਾਂ ਸਿਰਫ਼ ਸਿਨੇਮਾਘਰਾਂ ਤੱਕ ਸੀਮਤ ਨਹੀਂ ਹਨ, ਸਗੋਂ ਇਹ ਸਾਡੇ ਸਮਾਜ ਅਤੇ ਸਿੱਖਿਆ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਨੂੰ ਇੱਕ ਨਵਾਂ ਆਈਨਾ ਦਿਖਾਉਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਜੇਕਰ ਤੁਸੀਂ ਵੀ ਪਰਿਵਾਰ ਨਾਲ ਕੁਝ ਅਰਥਪੂਰਨ ਅਤੇ ਸਿੱਖਿਆਦਾਇਕ ਦੇਖਣਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹੋ, ਤਾਂ ਇਹ ਫ਼ਿਲਮਾਂ ਤੁਹਾਡੇ ਲਈ ਵਧੀਆ ਵਿਕਲਪ ਸਾਬਤ ਹੋ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ।
ਪੰਜਾਬੀ ਟ੍ਰਿਬਯੂਨ