ਜੈਬਾਂਸ ਸਿੰਘ
ਸਿੱਖ ਲਾਈਟ ਇਨਫੈਂਟਰੀ ਦੀ ਭੈਰਵ ਬਟਾਲੀਅਨ ਗਣਤੰਤਰ ਦਿਵਸ ਪਰੇਡ 2026 ਵਿੱਚ ਮਾਰਚ ਕਰਦੀ ਹੋਈ
ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ ’ਤੇ ਇੱਕ ਚਰਚਾ ਚੱਲ ਰਹੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਚੱਲ ਰਹੀ ਭਰਤੀ ਮੁਹਿੰਮ ਦੌਰਾਨ ਮਝਬੀ ਸਿੱਖਾਂ (ਵਾਲਮੀਕੀ ਅਤੇ ਰਾਮਗੜ੍ਹੀਆ) ਨੂੰ ਬਾਹਰ ਰੱਖਣ ਬਾਰੇ ਇਤਰਾਜ਼ ਜਤਾਏ ਜਾ ਰਹੇ ਹਨ। ਇਹ ਮਾਮਲਾ ਆਨੰਦ ਰੰਗਨਾਥਨ ਵੱਲੋਂ ਟਵਿੱਟਰ (ਹੁਣ X) ’ਤੇ ਇੱਕ ਪੋਸਟ ਰਾਹੀਂ ਉਠਾਇਆ ਗਿਆ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕੋਈ ਖੁੱਲ੍ਹੀ ਰਾਏ ਨਹੀਂ ਦਿੱਤੀ।
ਇਸੇ ਮਸਲੇ ਨੂੰ ਇੱਕ ਟੀਵੀ ਚੈਨਲ ’ਤੇ ਵੀ ਉਠਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ, ਜਿਸਦਾ ਲਿੰਕ ਸਾਂਝਾ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ – https://youtube.com/shorts/DQZzLc2k5D4?si=hPJcmQeQYxhAm5w7 ਇੱਥੇ ਵਕਤਾ ਪੰਜਾਬੀ ਜੱਟ ਸਿੱਖ ਨੌਜਵਾਨਾਂ ਨੂੰ ਸਿੱਖ ਰੈਜੀਮੈਂਟ ਵਿੱਚ ਅਗਨੀਵੀਰਾਂ ਲਈ ਰਜਿਸਟਰ ਕਰਨ ਦੀ ਅਪੀਲ ਦਾ ਜ਼ਿਕਰ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਉਸਦਾ ਲਹਿਜ਼ਾ ਇਹ ਧਾਰਣਾ ਬਣਾਉਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਕੰਮ ਕੇਂਦਰ ਵਿੱਚ ਮੌਜੂਦਾ NDA ਸਰਕਾਰ ਵੱਲੋਂ ਜਾਣ-ਬੁੱਝ ਕੇ ਕੀਤਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ।
ਇਸ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਨੂੰ ਸਪਸ਼ਟ ਕਰਨ ਦੀ ਲੋੜ ਹੈ। ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਇਹ ਸਮਝਣਾ ਜਰੂਰੀ ਹੈ ਕਿ ਭਾਰਤੀ ਫੌਜ ਇੱਕ ਰੈਜੀਮੈਂਟਲ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ’ਤੇ ਕੰਮ ਕਰਦੀ ਹੈ ਜੋ ਆਜ਼ਾਦੀ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਦੀ ਹੈ। ਕੁਝ ਨਿਰਧਾਰਤ ਵਰਗਾਂ ਲਈ ਵਰਗ-ਆਧਾਰਿਤ ਭਰਤੀ ਕੋਈ ਨਵੀਂ ਨੀਤੀ ਨਹੀਂ ਹੈ ਅਤੇ ਨਾ ਹੀ ਮੌਜੂਦਾ ਸਰਕਾਰ ਵੱਲੋਂ ਲਿਆਂਦੀ ਗਈ ਹੈ—ਇਹ ਕਈ ਦਹਾਕਿਆਂ ਤੋਂ ਚੱਲਦੀ ਆ ਰਹੀ ਪਰੰਪਰਾ ਹੈ।
ਬਰਤਾਨਵੀ ਭਾਰਤੀ ਫੌਜ ਦੇ ਵਿਕਾਸ ਦੌਰਾਨ, ਅੰਗਰੇਜ਼ਾਂ ਨੇ ਕੁਝ “ਮਾਰਸ਼ਲ ਰੇਸਾਂ” ਦੀ ਪਛਾਣ ਕੀਤੀ, ਜਿਥੋਂ ਭਰਤੀ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਸੀ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਸਿੱਖ, ਗੋਰਖਾ, ਰਾਜਪੂਤ, ਮਰਾਠਾ, ਡੋਗਰਾ ਆਦਿ ਸ਼ਾਮਲ ਸਨ।
ਅੰਗਰੇਜ਼ਾਂ ਦਾ ਮੰਨਣਾ ਸੀ ਕਿ ਜੇਕਰ ਇਨ੍ਹਾਂ ਜਥਿਆਂ ਨੂੰ ਖਾਲਿਸ ਜਾਤੀ ਆਧਾਰਿਤ ਯੂਨਿਟਾਂ ਵਿੱਚ ਸੰਗਠਿਤ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇ, ਤਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਪ੍ਰੇਰਣਾ ਵਧੇਗੀ ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ ਆਪਣੀ ਕੌਮ ਦੀ ਇੱਜ਼ਤ ਅਤੇ ਸ਼ਾਨ ਲਈ ਲੜਣਗੇ। ਇਸ ਨਾਲ ਸੱਭਿਆਚਾਰ, ਜੀਵਨ-ਸ਼ੈਲੀ ਅਤੇ ਧਾਰਮਿਕ ਰੀਤਾਂ ਦੇ ਮਾਮਲੇ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਬੰਧਨ ਵੀ ਆਸਾਨ ਰਹੇਗਾ।
ਇਸੇ ਲਈ ਅੰਗਰੇਜ਼ਾਂ ਨੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਜਥਿਆਂ ਨੂੰ ਖਾਲਿਸ ਜਾਤੀ ਰੈਜੀਮੈਂਟਾਂ ਵਿੱਚ ਢਾਲਿਆ, ਜਿਵੇਂ ਰਾਜਪੂਤ ਰੈਜੀਮੈਂਟ, ਗੋਰਖਾ ਰੈਜੀਮੈਂਟ, ਸਿੱਖ ਰੈਜੀਮੈਂਟ, ਡੋਗਰਾ ਰੈਜੀਮੈਂਟ ਆਦਿ।
ਇਹ ਨੀਤੀ ਅੰਗਰੇਜ਼ਾਂ ਲਈ ਕਾਫ਼ੀ ਲਾਭਦਾਇਕ ਸਾਬਤ ਹੋਈ, ਕਿਉਂਕਿ ਇਨ੍ਹਾਂ ਰੈਜੀਮੈਂਟਾਂ ਨੇ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਰਾਜ ਦੌਰਾਨ ਅੰਦਰੂਨੀ ਅਤੇ ਬਾਹਰੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਨੂੰ ਬੇਹਤਰੀਨ ਢੰਗ ਨਾਲ ਨਿਭਾਇਆ।
ਕੁਝ ਖੇਤਰਾਂ ਜਿਵੇਂ ਪੰਜਾਬ ਅਤੇ ਰਾਜਸਥਾਨ ਵਿੱਚ ਭਰਤੀ ਲਈ ਬਹੁਤ ਵੱਡਾ ਆਧਾਰ ਸੀ, ਇਸ ਲਈ ਇੱਥੇ ਕਈ ਰੈਜੀਮੈਂਟਾਂ ਬਣਾਈਆਂ ਗਈਆਂ। ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਇਸ ਤਹਿਤ ਦੋ ਰੈਜੀਮੈਂਟਾਂ ਬਣੀਆਂ—ਸਿੱਖ ਰੈਜੀਮੈਂਟ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਜੱਟ, ਖਤਰੀ, ਸੈਣੀ ਆਦਿ ਸਿੱਖ ਭਰਤੀ ਹੁੰਦੇ ਸਨ; ਅਤੇ ਸਿੱਖ ਲਾਈਟ ਇੰਫੈਂਟਰੀ (ਸਿੱਖ LI), ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਮਝਬੀ ਸਿੱਖ ਜਿਵੇਂ ਰਾਮਦਾਸੀਆ, ਵਾਲਮੀਕੀ ਆਦਿ ਭਰਤੀ ਕੀਤੇ ਜਾਂਦੇ ਸਨ।
ਸਿੱਖ ਰੈਜੀਮੈਂਟ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ 1846 ਵਿੱਚ ਹੋਈ, ਜਦੋਂ ਪਹਿਲੀ ਅੰਗਰੇਜ਼-ਸਿੱਖ ਜੰਗ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਅੰਗਰੇਜ਼ਾਂ ਨੇ ਸਿੱਖ ਯੂਨਿਟ ਬਣਾਏ। ਇਹ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ 1941 ਵਿੱਚ ਸਿੱਖ ਰੈਜੀਮੈਂਟ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਸੰਗਠਿਤ ਹੋਈ ਅਤੇ 1947 ਵਿੱਚ ਆਜ਼ਾਦੀ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਭਾਰਤੀ ਫੌਜ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਬਣੀ।
ਪਰੇਡ ਵਿੱਚ ਸਿੱਖ ਰੈਜੀਮੈਂਟ
ਸਿੱਖ ਲਾਈਟ ਇੰਫੈਂਟਰੀ ਦੀਆਂ ਜੜਾਂ 1857 ਤੱਕ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ, ਜਦੋਂ ਮਝਬੀ ਅਤੇ ਰਾਮਦਾਸੀਆ ਸਿੱਖ ਕੰਪਨੀਆਂ ਬਣਾਈਆਂ ਗਈਆਂ। ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਇਹ ਮਝਬੀ ਸਿੱਖ ਰੈਜੀਮੈਂਟ ਵਜੋਂ ਵਿਕਸਿਤ ਹੋਈ ਅਤੇ 1941 ਵਿੱਚ ਇਸਦਾ ਨਾਮ ਸਿੱਖ ਲਾਈਟ ਇੰਫੈਂਟਰੀ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ।
ਆਜ਼ਾਦੀ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਇਨ੍ਹਾਂ ਰੈਜੀਮੈਂਟਾਂ ਦੀ ਧਨਾਢ ਫੌਜੀ ਪਰੰਪਰਾ ਨੂੰ ਦੇਖਦੇ ਹੋਏ, ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਉਹੀ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਕਾਇਮ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ। ਨਾਲ ਹੀ, ਨਵੀਆਂ ਯੂਨਿਟਾਂ ਨੂੰ “ਆਲ ਇੰਡੀਆ, ਆਲ ਕਲਾਸ” ਆਧਾਰ ’ਤੇ ਬਣਾਉਣ ਦਾ ਫੈਸਲਾ ਕੀਤਾ ਗਿਆ।
ਭਾਰਤੀ ਫੌਜ ਦੀ ਇਹ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਬਹੁਤ ਸਫਲ ਸਾਬਤ ਹੋਈ ਹੈ, ਜਿਸਦਾ ਸਬੂਤ ਦੇਸ਼ ਦੀ ਸੇਵਾ ਵਿੱਚ ਇਸਦੀ ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਫੌਜੀ ਵਿਰਾਸਤ ਹੈ।
ਭਾਰਤੀ ਫੌਜ ਦੇ ਭਰਤੀ ਦਫ਼ਤਰ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਸਮਿਆਂ ’ਤੇ ਨਿਰਧਾਰਤ ਵਰਗਾਂ ਲਈ ਖਾਸ ਭਰਤੀ ਮੁਹਿੰਮਾਂ ਚਲਾਉਂਦੇ ਹਨ, ਨਾਲ ਹੀ ਆਲ ਕਲਾਸ ਭਰਤੀ ਰੈਲੀਆਂ ਵੀ ਕਰਵਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਇਸਦਾ ਅਰਥ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਜਦੋਂ ਸਿੱਖ LI ਲਈ ਭਰਤੀ ਹੋਵੇਗੀ, ਤਾਂ ਵਿਗਿਆਪਨ ਵਿੱਚ ਸਪਸ਼ਟ ਤੌਰ ’ਤੇ ਮਝਬੀ ਸਿੱਖਾਂ ਲਈ ਹੀ ਅਰਜ਼ੀ ਦੇਣ ਦੀ ਗੱਲ ਕੀਤੀ ਜਾਵੇਗੀ।
ਜੋ ਲੋਕ ਇਤਰਾਜ਼ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ, ਉਹ ਜਾਂ ਤਾਂ ਅਣਜਾਣ ਹਨ ਜਾਂ ਜਾਨਬੁੱਝ ਕੇ ਇਸ ਗੱਲ ਨੂੰ ਨਜ਼ਰਅੰਦਾਜ਼ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ ਕਿ ਸਾਰੇ ਸਿੱਖ ਭਾਰਤੀ ਫੌਜ ਵਿੱਚ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਹਥਿਆਰਾਂ ਅਤੇ ਸੇਵਾਵਾਂ—ਜਿਵੇਂ ਆਰਮਰਡ ਕੋਰ, ਆਰਟਿਲਰੀ, ਇੰਜੀਨੀਅਰਜ਼ ਅਤੇ ਸਰਵਿਸਜ਼—ਵਿੱਚ ਆਲ ਕਲਾਸ ਆਧਾਰ ’ਤੇ ਭਰਤੀ ਕੀਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਨਾਲ ਹੀ, ਉਹ ਆਪਣੀਆਂ ਖਾਲਿਸ ਵਰਗ ਰੈਜੀਮੈਂਟਾਂ—ਸਿੱਖ ਅਤੇ ਸਿੱਖ LI—ਵਿੱਚ ਵੀ ਭਰਤੀ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।
ਇਹ ਕਿਸੇ ਇੱਕ ਵਰਗ ਨੂੰ ਦੂਜੇ ਨਾਲੋਂ ਵੱਧ ਮਹੱਤਵ ਦੇਣ ਦਾ ਮਾਮਲਾ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਦੋਵੇਂ ਰੈਜੀਮੈਂਟਾਂ ਨੇ ਬੇਮਿਸਾਲ ਬਹਾਦਰੀ ਨਾਲ ਲੜਾਈ ਲੜੀ ਹੈ ਅਤੇ ਦੋਵੇਂ ਸਿੱਖ ਫੌਜੀ ਪਰੰਪਰਾ ਦੀ ਸ਼ਾਨ ਨੂੰ ਬਰਕਰਾਰ ਰੱਖਦੀਆਂ ਹਨ। ਦੋਵੇਂ ਦੀ ਇਤਿਹਾਸਕ ਵਿਰਾਸਤ ਬਰਾਬਰ ਮਾਣਯੋਗ ਹੈ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸੈਨਿਕਾਂ ਨੇ ਬਰਤਾਨਵੀ ਅਤੇ ਭਾਰਤੀ ਫੌਜ ਵਿੱਚ ਕਈ ਬਹਾਦਰੀ ਪੁਰਸਕਾਰ ਜਿੱਤੇ ਹਨ ਅਤੇ ਯੂਨਿਟਾਂ ਨੇ ਕਈ ਬੈਟਲ ਆਨਰ ਅਤੇ ਸਨਮਾਨ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੇ ਹਨ। ਇਹ ਭਾਰਤੀ ਫੌਜ ਦੀ ਸ਼ਾਨ ਹਨ।
ਅਸਲ ਵਿੱਚ, ਸਿੱਖ ਲਾਈਟ ਇੰਫੈਂਟਰੀ, ਜਿਸਨੂੰ ਵਕਤਾ ਵੱਲੋਂ ਨਜ਼ਰਅੰਦਾਜ਼ ਕੀਤਾ ਗਿਆ, ਨੇ ਭਾਰਤੀ ਫੌਜ ਨੂੰ ਤਿੰਨ ਚੀਫ਼ ਆਫ਼ ਆਰਮੀ ਸਟਾਫ਼ ਦਿੱਤੇ ਹਨ—ਜਨਰਲ ਵੇਦ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਮਲਿਕ, ਜਨਰਲ ਬਿਕਰਮ ਸਿੰਘ ਅਤੇ ਜਨਰਲ ਐਮ. ਐਮ. ਨਰਵਣੇ।
ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਸਾਲਾਂ ਤੋਂ ਪੰਜਾਬੀਆਂ ਲਈ ਫੌਜੀ ਸੇਵਾ ਇੱਕ ਚੁਣਿਆ ਹੋਇਆ ਪੇਸ਼ਾ ਰਹੀ ਹੈ। ਹਾਲੀਆ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਪਰਵਾਸ ਦੇ ਰੁਝਾਨ ਕਾਰਨ ਇਸ ਵਿੱਚ ਕਮੀ ਆਈ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਪੰਜਾਬ, ਪੰਜਾਬੀਆਂ ਅਤੇ ਪੰਜਾਬੀਅਤ ਲਈ ਚਿੰਤਾਜਨਕ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਇਸ ਨਾਲ ਦੁਨੀਆ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਧਨਾਢ ਫੌਜੀ ਪਰੰਪਰਾਵਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਕਮਜ਼ੋਰ ਹੋ ਰਹੀ ਹੈ। ਇਹ ਫੌਜ ਅਤੇ ਦੇਸ਼ ਲਈ ਵੀ ਨੁਕਸਾਨ ਹੈ।
ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਸੈਨਿਕ ਵੈਟਰਨ—ਅਫ਼ਸਰ ਅਤੇ ਜਵਾਨ—ਨੌਜਵਾਨਾਂ ਨੂੰ ਫੌਜ ਵਿੱਚ ਭਰਤੀ ਹੋਣ ਲਈ ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਕਰਨ ਲਈ ਵੱਡੇ ਯਤਨ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ, ਤਾਂ ਜੋ ਇਸ ਮਹਾਨ ਪਰੰਪਰਾ ਨੂੰ ਮੁੜ ਜਗਾਇਆ ਜਾ ਸਕੇ। ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਸਿੱਖ ਅਤੇ ਸਿੱਖ LI ਦੇ ਵੈਟਰਨ ਆਪਣੇ-ਆਪਣੇ ਰੈਜੀਮੈਂਟਾਂ ਦੀ ਭਰਤੀ ਦੌਰਾਨ ਪਿੰਡ-ਪਿੰਡ ਜਾ ਕੇ ਨੌਜਵਾਨਾਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਦੁੱਖ ਦੀ ਗੱਲ ਹੈ ਕਿ ਕੁਝ ਘੱਟ ਜਾਣਕਾਰੀ ਵਾਲੇ ਅਤੇ ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਲਾਭ ਲੱਭਣ ਵਾਲੇ ਤੱਤ ਗਲਤ ਜਾਣਕਾਰੀ ਫੈਲਾ ਕੇ ਨੌਜਵਾਨਾਂ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪਰਿਵਾਰਾਂ ਦੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਡਰ ਪੈਦਾ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ।
ਇਹ ਵੀ ਵੇਖਿਆ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿ ਜਿਵੇਂ ਹੀ ਭਰਤੀ ਦੀ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਤੇਜ਼ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਇਹ ਤੱਤ ਆਪਣੀਆਂ ਗਲਤ ਅਤੇ ਭ੍ਰਮਿਤ ਕਰਨ ਵਾਲੀਆਂ ਮੁਹਿੰਮਾਂ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੰਦੇ ਹਨ।
ਭਾਰਤੀ ਸਸ਼ਸਤ੍ਰ ਬਲਾਂ ਵਿੱਚ ਸੇਵਾ ਕਰਨਾ ਹਰ ਭਾਰਤੀ ਲਈ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਮਾਣ ਹੈ, ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਮਾਣਯੋਗ ਲੋਕਾਂ ਲਈ। ਭਰਤੀ ਦੀ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪਾਰਦਰਸ਼ੀ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਵਿੱਚ ਸਿਰਫ਼ ਯੋਗਤਾ ਨੂੰ ਹੀ ਮਾਪਦੰਡ ਬਣਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਪ੍ਰਚਾਰ ਦੇ ਅਸਰ ਹੇਠ ਨਾ ਆਉਣ ਅਤੇ ਇਸ ਮਹਾਨ ਫੌਜੀ ਪੇਸ਼ੇ ਨੂੰ ਅਪਣਾਉਣ ਵਿੱਚ ਰੁਕਾਵਟ ਨਾ ਆਉਣ ਦੇਣ। ਪੰਜਾਬੀਆਂ ਨੂੰ ਉਹਨਾਂ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਪਛਾਣ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ ਜੋ ਫੁਟ ਅਤੇ ਵਿਭਾਜਨ ਪੈਦਾ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਕੌਮ ਦੇ ਵਿਰੋਧੀ ਵਜੋਂ ਬੇਨਕਾਬ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।